Geneza utworzonego w 1997 roku Instytutu Nauk Politycznych sięga lat osiemdziesiątych kiedy to kierunek: nauki społeczne funkcjonował w ramach Wydziału Humanistycznego WSP. W 1992 roku nauki społeczne przekształcono w politologię i nauki społeczne i przeniesiono w skład nowo utworzonego Wydziału Zarządzania i Administracji.

W latach 1992-1997 politologia była jednym z dwóch kierunków prowadzonych na tym Wydziale. W 1997 roku Wydział Zarządzania i Administracji podzielony został na trzy instytuty, co odpowiadało prowadzeniu przez ten wydział trzech kierunków studiów: zarządzania, politologii i ekonomii.

Pierwszym dyrektorem Instytutu został dr hab. prof AŚ Kazimierz Kik, a wicedyrektorami: dr Izabela Suchanek do spraw dydaktycznych oraz dr hab. prof. AŚ Wojciech Kostecki do spraw naukowych.

Na mocy Zarządzenia J.M. Rektora z dnia 4 grudnia 1997 roku Instytut składał się z następujących zakładów: Zakład Teorii Polityki, Zakład Międzynarodowych Stosunków Politycznych i Gospodarczych, Integracja Europy, Zakład Systemów Politycznych, Zakład Socjologii, Zakład Dydaktyki Nauk Społecznych, Zakład Historii Filozofii, Zakład Historii Najnowszej i Historii Doktryn Politycznych, Zakład Polityki Społecznej. Pierwszą Radę Instytutu tworzyli między innymi: prof. dr hab. Karol B. Janowski, prof. zw. dr hab. Józef Baran, prof. zw. dr hab. Adam Jamróz, prof. zw. dr hab. Andrzej Wierciński. A od 1997 roku nad rozwojem naukowym instytutu sprawuje pieczę Rada Instytutu składająca się z dyrekcji, samodzielnych pracowników naukowych i kierowników zakładów.

W roku akademickim 1998/1999 zgodnie z Uchwałą nr 173/98 Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego z dn. 12.02.1998 r. o zmianie nazw kierunków, zastąpiono nazwę politologia i nauki społeczne nazwą politologia. Na kierunku politologia w latach 1997-2003 obowiązywały dwie specjalności: społeczno-samorządowa i ekonomiczno-administracyjna. Od roku 2003 zastąpiono specjalność: ekonomiczno-administracyjną nową specjalnością: studia europejskie.

Od roku akademickiego 2007/2008 prowadzone są studia w systemie dwustopniowym: studia pierwszego i drugiego stopnia.

Obecnie Instytut Nauk Politycznych kształci studentów na kierunku politologia wg następujących form studiów: studia stacjonarne i niestacjonarne pierwszego stopnia (3-letnie) na specjalnościach: polityka międzynarodowa, polityka regionalna i służby społeczne oraz studia stacjonarne i niestacjonarne drugiego stopnia (2-letnie) na specjalnościach: studia europejskie i społeczno-samorządowa.

Oprócz działalności naukowej i dydaktycznej, Instytut Nauk Politycznych jest też coraz ważniejszym, regionalnym centrum popularyzacji wiedzy politologicznej oraz miejscem merytorycznej debaty, prowadzonej wokół ważnych kwestii politycznych i społecznych.

Centrum Edukacji i Monitoringu Polityki Integracyjnej (CEMPI) powstało w 2007 roku we współpracy z Instytutem Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk i Wyższą Szkołą Ekonomii i Prawa w Kielcach (dawniej WSEiA). Główne zadania CEMPI to: gromadzenie materiałów (baz danych) na tematy polityki europejskiej i regionalnej głównych ugrupowań politycznych w Europie i w Polsce, inspirowanie badań naukowych w tym zakresie, gromadzenie baz danych dotyczących prac magisterskich i doktorskich z jednoczesną możliwością udostępniania zbieranych materiałów na użytek dziennikarzy, inspirowanie publicystyki na temat polityki europejskich i polskich głównych ugrupowań politycznych. We współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Świętokrzyskiego w ramach Centrum prowadzone są cykle wykładów obywatelskich dla społeczności świętokrzyskiej (w 13 powiatach), przede wszystkim (ale nie wyłącznie) dla samorządowców, nauczycieli, maturzystów i innych grup społecznych.

Innym ważnym elementem realizowania przez INP jego misji zewnętrznej jest regularna organizacja konferencji, dyskusji panelowych i seminariów, mających charakter otwarty, a więc dostępnych zarówno dla całego środowiska akademickiego, jak i dla mediów oraz dla wszystkich zainteresowanych mieszkańców miasta i regionu. Imprezy te z założenia dotyczą najważniejszych trendów i wydarzeń politycznych, organizowane są z udziałem możliwie interesujących gości z zewnątrz oraz kadry INP, mają na celu podnoszenie merytorycznego poziomu polskiego dyskursu publicznego.

Zakład Filozofii Polityki Instytutu Nauk Politycznych organizuje rokrocznie Olimpiadę Filozoficzną dla Kielc oraz województwa świętokrzyskiego. W roku 2007 obchodzone było XX- lecie Olimpiady Filozoficznej. Nie wszystkie one - na terenie Kielc oraz województwa świętokrzyskiego - organizowane były przez naszą Uczelnię (najpierw przez Zakład Historii Filozofii, pózniej Zakład Filozofii Polityki). Kilka wcześniejszych ( do 1995 roku) organizował Instytut Nauk Społecznych na Politechnice Świętokrzyskiej. Ilość szkół biorących udział w Olimpiadzie w różnych latach jest różna. Na ogół zgłasza się około trzydziestu szkół, w tym od pięćdziesięciu do sześćdziesięciu uczniów. Z satysfakcją należy odnotować, że niemalże w każdym roku jeden uczeń, lub kilku, zostają finalistami, lub laureatami szczebla centralnego.

Sekretarzem Olimpiady i jej głównym organizatorem jest dr hab. prof. UJK Lucyna Wiśniewska-Rutkowska oraz dr Wojciech Rechlewicz.

Obecnie funkcję Dyrektora Instytutu Nauk Politycznych sprawuje dr hab. prof. UJK Kazimierz Kik, a wicedyrektormi są: dr hab. prof. UJK  Wojciech Saletra do spraw naukowych, dr Agnieszka Zaremba do spraw dydaktycznych.

Działania kierownictwa Instytutu skoncentrowane są na działalności dydaktycznej, naukowo-badawczej, rozwoju młodej kadry, pozyskiwaniu samodzielnych pracowników, rozwoju bazy dydaktycznej.

W ramach Instytutu Nauk Politycznych wydawane są periodyki: od 2005 roku Studia Humanistyczno-Społeczne (wcześniej Studia Humanistyczno-Społeczne Akademii Świętokrzyskiej), które w swojej treści zawierają artykuły poświęcone dziejom nowożytnym, najnowszym, a także opracowania o charakterze socjologicznym i politologicznym, od roku 2003 wydawany jest rocznik naukowy pod nazwą Rocznik Politologiczny, od roku 1995 Phenomena.

Corocznie w Instytucie organizowane są cykliczne konferencje naukowe, których pokłosiem są publikacje pokonferencyjne: od 1996 roku The Peculiarity of Man, który ma charakter interdyscyplinarny, na jego łamach wypowiadają się specjaliści z zakresu antropologii, filozofii, politologii, religioznawstwa, kulturoznawstwa, psychologii, pedagogiki, ale i archeologii, medycyny, biologii, fizyki, kosmologii czy matematyki, od 1999 roku Filozofia w szkole. W maju 2003 roku w Instytucie utworzono Oddział Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych. Uroczystej inauguracji kieleckiego oddziału PNTP towarzyszyła ogólnopolska konferencja nt. Polska w dobie przemian (maj 2003 r.). Również z inicjatywy pracowników Instytutu utworzono Polskie Towarzystwo Marketingu Politycznego, które jest organizacją o zasięgu ogólnopolskim z siedzibą w Kielcach. PTMP oraz Instytut Nauk Politycznych organizuje co roku cykliczne konferencje naukowe.

W Instytucie Nauk Politycznych działają prężnie dwa Koła Naukowe. Organizują one, jak również biorą czynny udział w organizowanych przez inne jednostki konferencjach, debatach, sesjach studenckich. Członkowie kół bardzo aktywnie pomagają w przygotowaniu konferencji naukowych organizowanych przez Instytut.

• Homo Politicus

• Societas

Kierunek politologia spełnił wymagania Państwowej Komisji Akredytacyjnej w zakresie minimum kadrowego i jakości studiów (decyzja Prezydium PKA z dnia 9 grudnia 2004r. - uchwała nr 1178/2004).

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowiła przyznać z dniem 27 października 2008 roku Wydziałowi Zarządzania i Administracji Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczemu Jana Kochanowskiego w Kielcach uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie nauki o polityce.