Nowości – HISTORIA

Nowości - HISTORIA
W. Chaniewicz (przygotowanie do druku), W. Caban, J. Legieć (red.), Kościół katolicki na Syberii Zachodniej w XIX i początkach XX wieku (szkice historyczne, materiały, dokumenty), seria: Polacy – Syberia. XVIII-XIX wiek, tom 2, 2017, cena 69,30 zł

Kosciol katolicki_okl twarda_okl.cdr

Wasilij Chaniewicz (przygotowanie do druku), Wiesław Caban, Jacek Legieć, (red.), Kościół katolicki na Syberii Zachodniej w XIX i początkach XX wieku (szkice historyczne, materiały, dokumenty), seria: Polacy – Syberia. XVIII-XIX wiek, tom 2, 2017, 664 s., format B5, ISBN 978-83-7133-654-6, cena 69,30 zł

 Prezentowane opracowanie stanowi drugi tom z serii wydawniczej: „Po­lacy – Syberia. XVIII-XIX wiek”. W 2015 roku ukazał się pierwszy tom: Polak w car­skim mundurze. Wspomnienia Aleksandra Skolimowskiego 1817-1895, w opracowaniu Wiesława Cabana i Jerzego Szczepańskiego.  Na tom drugi składają się szkice i materiały źródłowe dotyczące życia religijne­go Polaków zesłanych do Tomska i do wielu miejscowości, które wchodziły w skład guberni tomskiej. Autorem szkiców, wyboru i opracowania dokumentów jest Wasilij Chaniewicz, znany z wielu publikacji poświęconych dziejom Polaków na Syberii Za­chodniej w XVIII-XX wieku.  Celem publikacji jest m.in. popularyzacja efektów badań historyków syberyj­skich na gruncie polskim, również poza gronem zawodowych historyków. Stąd też zdecydowano się na wydanie tekstów Wasilija Chaniewicza w tłumaczeniu na język polski, zachowując charakterystyczny dla niego styl redakcji. Dzięki temu krąg osób, które będą mogły uzyskać wiedzę na temat życia społeczności polskiej na Syberii, zdecydowanie się poszerzy.  Autorzy mają nadzieję, że publikowane tu dokumenty przyczynią się nie tylko do odtworzenia postawy carskiej administracji wobec polskich zesłańców, ale stanowić też będą ważną pomoc w dalszych badaniach nad dziejami Kościoła katolickiego na Syberii w XIX i na początku XX wieku oraz dziejami polskiej diaspory.

R. Gryz, K. Święcich (oprac.), Ks. Henryk Peszko, Sprawy i ludzie na tle jednego mojego życia. Wspomnienia kieleckiego duchownego z lat 1910-1946, 2016, cena 21,00 zł

Sprawy i ludzie_okl.cdr

Ryszard Gryz, Karolina Święcich (oprac.), Ks. Henryk Peszko, Sprawy i ludzie na tle jednego mojego życia. Wspomnienia kieleckiego duchownego z lat 1910-1946, 2016, 140 s., format B5 ISBN 978-83-7133-661-4, cena 21,00 zł

Celem niniejszego wydawnictwa źródłowego jest ukazanie interesujących i niepublikowanych dotychczas  wspomnień jednego z duchownych diecezji kieleckiej. W okresie II wojny światowej był on duszpasterzem w Jędrzejowie, Busku i Kielcach. Głosił patriotyczne kazania i angażował się w działalność konspiracyjną Polskiego Państwa Podziemnego. Był kapelanem Armii Krajowej Okręgu Radomsko-Kieleckiego „Jodła” o pseudonimie „Wicher”. W 1944 roku przeszedł szlak bojowy podczas realizacji planu „Burza”. Został odznaczony krzyżem Virtuti Militari i innymi wyróżnieniami oraz awansowany do stopnia majora. Po II wojnie światowej w okresie stalinowskim był więziony i represjonowany z powodów politycznych. Wspomnienia zostały opatrzone wstępem i przypisami. Krąg odbiorców publikacji stanowią historycy, studenci historii, osoby duchowne oraz zainteresowane historią Kościoła w XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem diecezji kieleckiej.

D. Jarosz, G. Miernik, „Zhańbiona” wieś Okół: opowieści o buncie, 2016, cena 25,20 zł

okol wies

Dariusz Jarosz, Grzegorz Miernik, „Zhańbiona” wieś Okół: opowieści o buncie, 2016, 337 s., format A5, ISBN IHPAN 978-83-63352-70-7, ISBN UJK 978-83-7133-666-9, cena 25,20 zł

 W latach 1949-1956 w Polsce podobnie jak w innych państwach radzieckiej strefy wpływów prowadzono działania mające doprowadzić do skolektywizowania wsi. Władze stosowały szereg metod, których celem było złamanie chłopskiego oporu, ograniczenie własności prywatnej na wsi i tworzenie spółdzielni produkcyjnych. Chłopi polscy, zwłaszcza zamieszkali w województwach na ziemiach dawnych, także w województwie kieleckim sprzeciwiali się tej polityce. W wielu wsiach miały miejsce masowe i gwałtowne protesty, w czasie których dochodziło do słownych utarczek, a bywało, że i rękoczynów. Wielu protestujących było na różne sposoby represjonowanych przez stalinowskie władze. Znakomitym przykładem takich antykolektywizacyjnych masowych protestów stały się wydarzenia we wsi Okół. Ta duża miejscowość miała swoją specyfikę. W okresie dwudziestolecia międzywojennego silnie reprezentowany był ruch komunistyczny, a bardzo wielu mieszkańców należało do Kościoła (starokatolickiego). Zajścia z lat 1950-1953 ujawniły podziały lokalnej społeczności, różne zachowania władz, represyjność stosowanych metod. Autorzy przeprowadzili kwerendy w wielu archiwach gromadząc bogaty i różnorodny materiał źródłowy. Zebrany materiał został wykorzystany i zweryfikowany w toku badań terenowych. Rozmowy z uczestnikami i świadkami tych dramatycznych wydarzeń pozwoliły uzupełnić najważniejsze ustalenia i poznać opinię o tym co działo się w Okole. Okazuje się, że wśród najstarszych mieszkańców wsi bunt z początku lat 50. XX w. na stałe pozostał w pamięci, a podziały które się wówczas ujawniły przetrwały przez wiele następnych dekad. Krąg potencjalnych odbiorców obejmuje wszystkich zainteresowanych historią społeczną Polski i Europy Środkowo-Wschodniej po 1945 r.

K. Justyniarska-Chojak, J. Pielas (wyd.), Źródła i materiały do dziejów szlachty województwa sandomierskiego w XVI-XVIII wieku, T. 2: Inwentarze dóbr ziemskich z XVII-XVIII wieku (cz. 2), 2016, cena 32,55 zł

Zrodl2_2_okl.cdr

Katarzyna Justyniarska-Chojak, Jacek Pielas (wyd.),  Źródła i materiały do dziejów szlachty województwa sandomierskiego w XVI-XVIII wieku, T. 2: Inwentarze dóbr ziemskich z XVII-XVIII wieku (cz. 2), 2016, 248 s., format B5, ISBN 978-83-7133-667-6, cena 32,55 zł

Niniejsza książka stanowi kontynuację rozpoczętego w 2009 r. wydawnictwa źródłowego, stawiającego sobie za cel publikowanie źródeł i materiałów do dziejów szlachty zamieszkującej dawne województwo sandomierskie w dobie nowożytnej. Prezentowana część druga tomu zawiera 30 inwentarzy dóbr szlacheckich, z lat 1635-1789. Inwentarze dóbr ziemskich są jednym z podstawowych rodzajów źródeł służących badaniu rzeczywistości społeczno-gospodarczej Rzeczypospolitej w XVI-XVIII w. Masowość, bogactwo i różnorodność treści oraz stosunkowo duża wiarygodność decydują o wysokiej wartości inwentarzy jako źródła historycznego. Źródła te wykorzystywane są przez badaczy wielu problemów, m.in. dziejów gospodarczych okresu feudalnego, stosunków społecznych i rozwarstwienia mieszkańców wsi, osadnictwa, kultury materialnej szlachty i chłopów. Dla dziejów szlachty województwa sandomierskiego – z uwagi na ogromne ubytki w źródłach – przynoszą one wielokrotnie dane podstawowe, informujące m.in. o przynależności własnościowej dóbr szlacheckich i rodzaju własności, lokalizacji i architekturze siedzib szlacheckich i rezydencji magnackich oraz wyposażeniu ich wnętrz, stanie budynków gospodarczych i ich rozmieszczeniu, charakterze prowadzonej gospodarki, potencjale gospodarczym wielkiej, średniej i drobnej własności. Książka przeznaczona jest dla badaczy stanu szlacheckiego   w Rzeczpospolitej, w szczególności majątkowych aspektów działalności szlachty. Potencjalnymi odbiorcami wydawnictwa mogą być również regionaliści gromadzący informacje na temat dziejów szlachty dawnego województwa sandomierskiego w okresie nowożytnym oraz dziejów poszczególnych miast i miejscowości dzisiejszego województwa świętokrzyskiego.

S. Kazusek (wyd.), Księgi celne Korony z drugiej połowy XVI wieku, 2017, 386 s.+ mapa, cena 50,40 zł

kazuu

Szymon Kazusek (wyd.), Księgi celne Korony z drugiej połowy XVI wieku, 2017, 386 s.+ mapa,  format B5, ISBN 978-83-7133-685-0, cena 50,40 zł

Niniejsza publikacja stanowi edycję zachowanych szesnastowiecznych ksiąg komór celnych z obszarów Korony. Opublikowane zostały księgi celne z drugiej połowy XVI w., tj. księgi komory chrzanowskiej (1582 r.), krzepickiej (1582 r., 1591-1592), myślenickiej (1582 r.), częstochowskiej (1584 r.), olkuskiej (1591-1592), międzyrzeckiej (1581 r.), wschowskiej (1581 r.), kębłowskiej (1585 r.), obornickiej (1585 r.), wronieckiej (1585 r.), siewierskiej (1591-1592), koziegłowskiej (1591 r.), a także wykaz konfiskowanych z przemytu towarów w Wielkopolsce (1583 r.). Publikacja skierowana jest do historyków, zajmujących się dziejami gospodarczymi dawnej Rzeczypospolitej. Praca może również stanowić pomoc dla studentów i historyków interesujących się i zajmujących się badaniami nad rynkiem krajowym, rolnictwem, rzemiosłem i produkcją przemysłową oraz wąskimi zagadnieniami handlu ściśle określonymi towarami i konsumpcją. Opracowanie jest również skierowane do badaczy dziejów szlachty i magnaterii, mieszczaństwa i kupiectwa, w tym również zagranicznego, a także do zainteresowanych dziejami Żydów i Szkotów na ziemiach polskich, bądź historią Kościoła.

S. Kazusek, Spław wiślany w drugiej połowie XVIII wieku (do 1772 r.), cz. 2: Statystyka spławu wiślanego, 2016, cena 63,00 zł

Splaw wislany_okl

Szymon Kazusek, Spław wiślany w drugiej połowie XVIII wieku (do 1772 r.), cz. 2: Statystyka spławu wiślanego, 2016, 610 s., format B5, ISBN 978-83-7133-672-0, cena 63,00 zł

Prezentowana publikacja przedstawia statystykę spławu na Wiśle i jej dopływach w latach 1750–1772. Omówiona została organizacja spławu, przedmiot handlu spławnego, uczestnicy tej działalności, a także spław wiślany w kontekście handlu krajowego i zagranicznego Rzeczypospolitej tego okresu. Książka skierowana jest do historyków zajmujących się dziejami Rzeczypospolitej, szczególnie w czasach panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego, a także badaczy zajmujących się dziejami gospodarczymi Prus, Rosji i Austrii. Praca może również stanowić pomoc dla studentów i historyków zajmujących  się badaniami nad rynkiem krajowym, rolnictwem, rzemiosłem i produkcją przemysłową oraz wąskimi zagadnieniami handlu ściśle określonymi towarami oraz konsumpcją. Opracowanie jest również skierowane do badaczy dziejów szlachty i magnaterii, mieszczaństwa i kupiectwa, w tym również zagranicznego, a także zainteresowanych dziejami Żydów na ziemiach polskich, bądź historią Kościoła.

W. Kowalski (red.), O przeszłości, czasy, miejsca, ludzie. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Jadwidze Muszyńskiej, 2016, cena 44,10 zł

O przeszlosci_okl.cdr

Waldemar Kowalski (red.), O przeszłości, czasy, miejsca, ludzie. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Jadwidze Muszyńskiej, 2016, 318 s., format 19,0×24,5 cm, ISBN 978-83-7133-669-0, cena 44,10 zł

Spis treści

Wstęp, s. 9

Tabula gratulatoria, s. 11

A.Kądziela, Bibliografia prac profesor  Jadwigi Zuzanny Muszyńskiej za lata 1973-2015, s. 13

Wspólnoty terytorialne, stanowe i etniczne

H. Samsonowicz, W poszukiwaniu starożytnego rodowodu, s. 25

H.Gmiterek, Żydowska gmina w Parczewie w XVI-XVII wieku, s. 31

J.Pielas, Urzędnicy grodzcy sandomierscy w pierwszej połowie XVII wieku, 41

J.Łosowski, Więzi społeczne w świetle testamentów chłopów polskich w XVI-XVIII wieku, s. 51

F.Leśniak, Frochtarze skarbu królewskiego i właściciele cegielni w podkrakowskich Dębnikach w XVIII wieku, s. 59

Społeczności i instytucje Kościoła

D.Burdzy, Uposażenie instytucji kościelnych Sandomierza w XVI stuleciu, s. 73

Z.Anusik, M. Karkocha, Z dziejów parafii Rembieszyce w XV-XVIII wieku, s. 93

D.Piątkowska, Ślady patriotyzmu nowojorskiej Polonii, s. 111

Wzory i antywzory

K.Bracha, O poczęciu i dziewictwie Marii w kaznodziejstwie polskim późnego średniowiecza, s. 123

J.Hochleitner, Błogosławiona Dorota z Mątów Wielkich a średniowieczny kult eucharystyczny na Warmii, s. 137

B.Wojciechowska, Kanoniczno-moralne aspekty małżeństwa w świetle anonimowego traktatu „Summa matrimonii”, s. 147

K.Kujawińska Courtney, Szesnastowieczny kult Lukrecji w Polsce na tle kultury europejskiej, s. 157

W.Kowalski, Za co umierał  John Ogilvie SI? Męczeństwo, herezja i działalność antypaństwowa w Szkocji przełomu XVI/XVII wieku, s. 171

E.Danowska, O porwaniu panny w dawnej Polsce, s. 181

W kręgu kultury elit

S.Gąsiorowski, Uczone Żydówki w dawnej Rzeczypospolitej. Opis zjawiska, s. 191

M.Chachaj, Pochodzenie, edukacja i początki kariery biskupa Pawła Piaseckiego, 201

M.Ujma, Testamenty Szymona i Elżbiety Boguszów z 1644 roku. Z problematyki majątku ormiańskich mieszczan lwowskich, s. 209

M.Pieniążek-Samek, O rzeczach „u śp.  J[ana] Ks[iędza] Konrada kanonika kieleckiego zastawionych”, s. 219

Gospodarstwo w staropolskich poradnikach

S.Konarska‑Zimnicka, Ekonomia a gwiazdy podług wybranych almanachów krakowskich doby przedkopernikańskiej, s. 229

D.Dolański, Obraz stosunków społecznych w majątku ziemskim w staropolskich poradnikach, s.241

B.Rok, Staropolskie kalendarze gospodarskie, s. 253

Wojna i polityka

W. Iwańczak , Wojny husyckie w nowszej historiografii – zagadnienia wybrane, s. 267

M.Nagielski, Wydatki skarbu koronnego na wojsko koronne w latach 1652-1655, s. 277

T.Srogosz, Funkcjonowanie hiberny w województwie sieradzkim (do końca XVII wieku), s.287

W.Kęder, Wizyta cara Piotra I w Królewcu w 1697 roku w świetle depesz papieskiego Sekretariatu Stanu, s.297

Indeks osób, s. 305

L. Michalska–Bracha, M. Przeniosło, B. Wojciechowska, (red)., Historia magistra vitae est …. Studia z dziejów społeczno-politycznych, gospodarczych i kulturalnych. Księga jubileuszowa dedykowana prof. zw. dr. hab. Wiesławowi Cabanowi z okazji 45-lecia pracy naukowej, 2016, cena 56,70 zł

Historia magistra_okl.cdr

Lidia Michalska–Bracha, Marek Przeniosło, Beata Wojciechowska (red.), Historia magistra vitae est …. Studia z dziejów społeczno-politycznych, gospodarczych i kulturalnych. Księga jubileuszowa dedykowana prof. zw. dr. hab. Wiesławowi Cabanowi z okazji 45-lecia pracy naukowej, 2016, 386 s., format B5, ISBN 978-83-7133-673-7, cena 56,70 zł

Spis treści

Przedmowa, s. 9

Bibliografia prac Profesora Wiesława Cabana. Uzupełnienie za lata
2011-2016, s. 11

Lucyna Kostuch, „Ci, którzy się na tym znają…” Znawcy zwierząt
w starożytnej Grecji, s. 17

Beata Wojciechowska, De medicamentis ex animalibus w Speculum
naturale
Wincentego z Beauvais (1194-1264) , s. 29

Krzysztof Bracha, Dekalog w kaznodziejstwie polskim późnego
średniowiecza. Sermo de praeceptis z rękopisu Biblioteki Narodowej
w Warszawie z XV wieku, s. 39

Katarzyna Justyniarska-Chojak, Książki w mieszczańskich
inwentarzach pośmiertnych z terenu Małopolski (XVI-XVII wiek), s. 57

Szymon Kazusek, Od Kresów Wschodnich do rubieży zachodnich. Kilka
uwag o funkcjonowaniu systemu celnego w Polsce XVI wieku, s. 67

Jacek Pielas, Decyzje i czynności opiekunów Władysława Dominika
Zasławskiego-Ostrogskiego w świetle postanowień zjazdu tutorów
z sierpnia 1626 roku. Z badań nad praktyką opieki nad nieletnimi
w środowisku szlachty koronnej w dobie staropolskiej, s. 85

Waldemar Kowalski, Na cóż plewić? Wacław Potocki
o kaznodziejstwie swych czasów, s. 99

Jerzy Szczepański, Generał Jan Baptysta Komarzewski i kopalnie
Miedzianej Góry, s. 109

Katarzyna Ryszewska, Michał Grabowski (1804-1863) jako pionier
polskiej archeologii na Ukrainie, s. 121

Mariusz Nowak, „Romantyczny zryw serca” czy program
polsko-rosyjskiej ugody politycznej? O potrzebie reinterpretacji
Listu szlachcica polskiego do ks. Metternicha Aleksandra
Wielopolskiego, s. 131

Dominika Burdzy, O wypadkach zaszłych w mieście Sandomierzu.
Dominikanie z klasztoru przy kościele św. Jakuba w przededniu
powstania styczniowego, s. 139

Jacek Legieć, Aleksandra Giejnsa plan wskrzeszenia niepodległej Polski
po powstaniu styczniowym, s. 151

Lidia Michalska-Bracha, Mateusz Gralewski o roli postyczniowej
emigracji, o Galicji i o sobie samym w listach do przyjaciół
z lat 1871-1892, s. 167

Barbara Szabat, Żydzi w guberni kieleckiej według Pierwszego
powszechnego spisu ludności Cesarstwa Rosyjskiego z 1897 roku
, s. 183

Stanisław Wiech, Młodość i pierwsze lata służby warszawskiego
generała-gubernatora Iosifa Hurki, s. 203

Marta Pieniążek-Samek, Piotra Nizińskiego portrety biskupów
kieleckich, s. 219

Jerzy Z. Pająk, Krakowski Biskupi Komitet Pomocy dla dotkniętych
klęską wojny (1915-1918), s. 227

Marek Przeniosło, Członkowie Polskiej Komisji Likwidacyjnej
i Tymczasowego Komitetu Rządzącego – dwóch ośrodków władzy
polskiej w Galicji (1918-1919), s. 247

Józef Smoliński, Amerykańscy piloci w walce o południowo-wschodnie
kresy (1919-1920), s. 257

Regina Renz, Z życia kulturalnego miasteczek międzywojennej
Kielecczyzny, s. 267

Edyta Majcher-Ociesa, Realizacja rozporządzenia Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej z 21 czerwca 1932 roku o ograniczeniu
nadmiernych wynagrodzeń w przedsiębiorstwach na przykładzie
województwa kieleckiego, s. 279

Hanna Wójcik-Łagan, Powstanie styczniowe – paradygmat
świadomości historycznej młodych Polaków na przykładzie jednego
podręcznika do historii z lat trzydziestych XX wieku, s. 289

Mieczysław B. Markowski, Rejon A (Kielecki) Centralnego Okręgu
Przemysłowego na łamach „Gazety Kieleckiej” (1937-1939), s. 299

Jerzy Gapys, Działalność dobroczynna ziemiaństwa na terenie dystryktu
krakowskiego 1939-1945. Kierunki, formy i zakres, s. 309

Anita Młynarczyk-Tomczyk, „Bohaterowie powstania styczniowego
sto lat później” – pokłosie setnej rocznicy wydarzeń
z lat 1863–1864 w wybranych aspektach, s. 335

Ryszard Gryz, Milenijne „kontrimprezy”. Władze Polskiej
Rzeczpospolitej Ludowej wobec obchodów Sacrum Poloniae
Millennium
, s. 349

Włodzimierz Batóg, Strajk na Uniwersytecie Harvarda jako model
studenckiego protestu politycznego w latach sześćdziesiątych
XX wieku, s. 367

Sylwia Konarska-Zimnicka, Mariaż historii z socjologią,
czyli subiektywne rozważania nad sentencją Historia magistra
vitae est
, s. 377

M. Nowak (oprac.), Polacy z Wilna i ze Żmudzi na zesłaniu. Pamiętniki Józefa Bogusławskiego i księdza Mateusza Wejta, Seria: Kresy w polskich pamiętnikach i listach (1795-1918), t. 4, 2016, cena 44,10 zł

Kresy-4_okl.cdr

Mariusz Nowak (oprac.), Polacy z Wilna i ze Żmudzi na zesłaniu. Pamiętniki Józefa Bogusławskiego i księdza Mateusza Wejta, Seria: Kresy w polskich pamiętnikach i listach (1795-1918), t. 4, 2016, 342 s., format B5, ISBN 978-83-7133-675-1, cena 44,10 zł

 Tom 4 serii Kresy w polskich pamiętnikach i listach (1795-1918), obejmuje dwie relacje. Pierwsza – „Sybirski pamiętnik” Józefa Bogusławskiego (1818-1857 lub 1859), uczestnika ruchu konspiracyjnego Szymona Konarskiego z lat 1835-1838 i przygotowań irredentystycznych z 1848 roku. Autor wspomnień opisał w nim przeżycia związane z uwięzieniem go i zesłaniem na Syberię w latach 1848-1850. Było ono konsekwencją jego zaangażowania w ruch spiskowy w 1848 r. Dużą partię tekstu wypełnia opis pieszej wędrówki do miejsc zesłania w zachodniej części Syberii oraz uwagi ukazujące całą panoramę społeczeństwa na Syberii zarówno elit jak i szerokich mas. W drugiej części tomu znalazły się „Wspomnienia z roku 1863” księdza Mateusza Wejta (1834-1923). Przedstawiają one losy katolickiego duchownego represjonowanego za udział w powstaniu styczniowym. Autor przedstawił opis trudnych warunków klimatycznych oraz miejscowe stosunki społeczne i opis polskich kolonii na Syberii. Istotnym elementem relacji księdza Mateusza Wejta są informacje dotyczące działalności poszczególnych parafii rzymskokatolickich w Imperium Rosyjskim, w których miał okazję pracować lub czasowo przebywać. Dzięki temu możemy poznać historię i funkcjonowanie lokalnego Kościoła. Teksty źródłowe publikowane w niniejszym tomie poprzedzają biogramy Józefa Bogusławskiego i księdza Mateusza Wejta, a także Nota edytorska. Edycję zamyka Bibliografia i indeksy (osób i nazw geograficznych).

 

S. Wiech (oprac.), Nieznane listy z Ziem Zabranych, 2016, cena 27,30 zł

Kresy-3_okl.cdr

Stanisław Wiech (oprac.), Nieznane listy z Ziem Zabranych. Seria: Kresy w polskich pamiętnikach i listach (1795-1918), t. 3, 2016, 256 s., format B5, ISBN 978-83-7133-659-1, cena 27,30 zł

Tom trzeci serii wydawniczej zatytułowanej Kresy w polskich pamiętnikach i listach (1795-1918) zawiera pięć opracowań korespondencji przechowywanej w wileńskich i moskiewskich archiwach. Pierwsza kategoria listów przygotowana przez Annę Brus to korespondencja Michała Kazimierza Römera, przekazana przez jego syna Michała Piusa, który zbiór ten w latach trzydziestych uporządkował i opisał. Wybrana do tego tomu korespondencja pochodzi z lat 1866-1872, a w jej skład wchodzą dwie grupy listów: sprawozdania Konstantego Towgina, rządcy, oraz listy żony. Drugie opracowanie korespondencji autorstwa Henryki Ilgiewicz, dotyczy listów Wandalina Szukiewicza: do Lucjana Uziębły i do Władysława Zahorskiego. Zarówno autor, jak i odbiorcy listów to postacie zasłużone w kulturowym i naukowym życiu Wilna w schyłku XIX i na początku XX w. Listy stanowią źródło informacji m.in. o wydawaniu prac naukowych i popularnonaukowych, o prowadzonych pracach archeologicznych, o porządkowaniu zbiorów muzealnych, o zamierzeniach badawczych i osiągnięciach naukowych. Trzecia grupa korespondencji opracowana została przez Małgorzatę Komzę. Składają się na nie listy Celiny i Zofii Lewoniewskich, córek właściciela ziemskiego, lekarza Władysława Lewoniewskiego, do siostry Stanisławy, studiującej w Krakowie rolnictwo. Korespondencja dokumentuje przede wszystkim starania sióstr o szerzenie oświaty wśród żmudzkich pracowników dworu i mieszkańców z pobliskiej wsi (Celina i Zofia najpierw uczyły dzieci we dworze, potem zorganizowały szkółkę w Gudach). Czwartą kategorię listów polskich autorów z Ziem Zabranych, tym razem pozyskanej ze zbiorów GARF, opracowała Katarzyna Cedro-Abramczyk. Przybliżona została we fragmentach korespondencja polskiego ziemianina z guberni mińskiej, generała-majora wojsk rosyjskich Kazimierza Zawiszy, wydobyta z zespołu Komisji Śledczej korespondencja Zenona Łopuszyńskiego z lat 1847-1865, Mikołaja Pisuty z lat 1862-1864, W. H. Paszkowskiej z 1866 r. oraz odnalezienie w zespole KODPP listy pracowników majątku Starzynki do właściciela Włodzimierza Łęskiego. Ostatnią część książki stanowią listy opracowane przez Paulinę Bies, która wydobyła nieznane listy do hrabiego Franciszka Xawerego Pusłowskiego. Był on niezwykle barwną i interesującą postacią. W czasie pierwszej wojny światowej był internowany w Moskwie i udzielał się społecznie. Korespondencja ta jest świadectwem aktywności i zaangażowania polskich działaczy i animatorów życia kulturalno-narodowego, którzy w trudnych latach Wielkiej Wojny i u schyłku istnienia carskiej Rosji próbowali odnaleźć miejsce dla siebie i wyrazić osobiste aspiracje. Prezentowane teksty źródłowe przygotowano do druku zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami edytorskimi dotyczącymi źródeł historycznych z XIX i XX w. Pisownia została zmodernizowana, poprawiono błędy ortograficzne i interpunkcję zgodnie ze współczesnymi zasadami oraz rażące błędy gramatyczne. Pozostawiono niektóre stare formy wyrazów, zachowując jednak oryginalny język źródeł, oddający charakter czasów, w jakich powstawały.

„Almanach Historyczny”, t. 18, red. R. Gryz, D. Burdzy, 2016, cena 37,80 zł

AlmanachHistoryczny_18_okl.cdr„Almanach Historyczny”, t. 18, red. Ryszard Gryz, Dominika Burdzy, 2016, 286 s., format B5, ISSN 1642-4530, cena 37,80 zł

Spis treści

Contents, s. 7

Artykuły

Sławomir Kurzak, ,,Kajdany Hellady” – symbol i fundament macedońskiej dominacji
w hellenistycznej Grecji, s. 11

Joanna Kunigielis, Relacje z podróży po ziemiach pruskich Gilberta de Lannoy
w latach 1413–1414 i jego spostrzeżenia, s. 31

Dominika Burdzy, Sandomierz as the centre of the viticulture from the Middle Ages
until the mid-seventeenth century, s. 49

Monika Poszalska, Kraków w czasach stanisławowskich w świetle wybranych relacji
podróżniczych, s. 63

Valentyna Los, Panna Bazylianka against the Volhynian society background
(18th–19th centuries), s. 73

Grzegorz Pełczyński, Ewangelikalizm w Polsce. Zarys historyczny, s. 89

Paulina Bies, Wizyta Aleksandra I w Warszawie (12 listopada – 3 grudnia 1815 roku)
w świetle relacji „Gazety Warszawskiej”, s. 111

Katarzyna Cedro-Abramczyk, Działalność społeczna i naukowa Juliana Ochorowicza w okresie pobytu
w Wiśle (na podstawie dzienników i rękopisów J. O.), s. 127

Regina Renz, Liczebność i struktura wewnętrzna chłopów województwa kieleckiego
w latach 1918–1939, s. 143

Monika Sikora, Wysiłek bojowy 2. Pułku Artylerii Lekkiej Legionów we wrześniu
1939 roku, s. 159

Anna Kalinowska, Opieka Centralnego Komitetu Opieki Społecznej nad dorosłymi w latach
1944–1949 w świetle akt własnych, s. 179

Dariusz Jarosz, „Dar z łaski”: przyznawanie „zaopatrzeń specjalnych” w działalności
centralnych władz państwowych w Polsce w latach 1945–1947, s. 191

Вадим Волобуев, Внутрипартийная борьба в Польше и охлаждение советско-китайских
отношений в конце 1950-х гг., s. 201

Nicolas Levi, Aspects choisis de la présence du Confucianisme dans la société
contemporaine coréenne, s. 217

Klaudia Łodejska, Polish immigration to South Africa during apartheid system, s. 229

Recenzje i omówienia

Per mulierem… Kobieta w dawnej Polsce – w średniowieczu i w dobie staropolskiej,
red. K. Justyniarska-Chojak, S. Konarska-Zimnicka, Kielce 2012 – Piotr
Kardyś, s. 243

Urszula Augustyniak, Testamenty ewangelików reformowanych w Wielkim Księstwie
Litewskim w XVI–XVIII wieku
, Warszawa 2014 – Wioletta Szafarczyk, s. 249

Andrzej Chwalba, Samobójstwo Europy. Wielka wojna 1914–1918, Kraków 2014 –
Wojciech Zarosa, s. 253

Adam Romejko, Polacy w Wielkiej Brytanii: interpretacja mimetyczna, Tuchów 2015
– Edward Walewander, s. 259

Atlantyda. Nie tylko Kresowa – Wojenne dzieciństwo. Wspomnienia, wstęp
i opracowanie E. Orzechowska, przedmowa ks. Z. Zieliński, Lublin 2014 –
Edward Walewander, s. 263

Stanisław Kolouszek, Fortyfikacje Festung Breslau, Jelenia Góra 2014 – Paweł
Nastrożny, s. 267

Duszpasterstwa środowiskowe w latach 1945–1989, red. C. Kuta, J. Marecki,
Kraków 2014 – Rafał Łatka, s. 273

Łucja Marek, Monika Bortlik-Dźwierzyńska, Za Marksem bez Boga. Laicyzacja
życia społecznego w Polsce w latach 1945–1989
, Katowice 2014 – Rafał
Łatka, s. 277

 Zasady przyjmowania tekstów do druku i procedury recenzowania obowiązujące
w „Almanachu Historycznym”, s. 283

„Między Wisłą a Pilicą. Studia i materiały historyczne”, t. 17, red. J. Pielas, 2016, cena 22,05 zł

Miedzy Wisla_17_okl.cdr

„Między Wisłą a Pilicą. Studia i materiały historyczne”,  t. 17, red. Jacek Pielas, 2016, 166 s.,  format B5, ISSN 1731-7932, cena 22,05 zł

Spis treści

Artykuły

Kamil Szpunar, Miasto Jastrząb od lokacji do końca XVIII wieku. Zarys dziejów, s. 11

Krzysztof Zemeła, Rola Adama Kazanowskiego w polityce bałtyckiej Władysława IV Wazy, s. 31

Marta Pieniążek-Samek, „Na cześć i chwałę Bogu i św. Mikołajowi”. Działalność fundacyjna ks. Jana Hilarego Kasztulskiego w Szewnej, s. 47

Łukasz Janeczek, Majątek ziemski opactwa cystersów koprzywnickich w okresie kasaty w 1819 roku, s. 57

Piotr Świątecki, Atak oddziału Apolinarego Kurowskiego na Sosnowiec (7 lutego 1863 roku), s. 79

Wojciech Jaworski, Organizacje kulturalno-towarzyskie w guberniach kieleckiej i radomskiej (1867–1914), s. 87

Regina Renz, Rodzina chłopska w międzywojennej Kielecczyźnie, s. 101

Dominik Flisiak, Leon Rodal. Syjonizm rewizjonistyczny, s. 117

Ewa Kołomańska, Losy mieszkańców Michniowa po pacyfikacji wsi w dniach 12–13 lipca 1943 roku, s. 123

Tomasz Trepka, Przyczynek do zagadnienia zjawisk patologicznych w zakładach przemysłowych. Przykład początku lat sześćdziesiątych w świetle materiałów Wydziału Ekonomicznego KW PZPR w Kielcach, s. 139

Kronika naukowa

Sprawozdanie z otwarcia wystawy „Wizerunek miasta” w Muzeum Historii Kielc,  Kielce, 18 grudnia 2015 roku – Dominik Flisiak, s. 163