FILOLOGIA POLSKA

FILOLOGIA POLSKA
M. Bator, Życie filmowe w województwie kieleckim do 1939 roku, 2013, cena 39,90 zł

n12

Monika Bator, Życie filmowe w województwie kieleckim do 1939 roku, 2013, 395 s., format B5, ISBN 978-83-7133-556-3, cena 39,90 zł

W niniejszej książce podjęto próbę rekonstrukcji i interpretacji zjawisk życia filmowego na obszarze, który w latach 1919-1939 stanowił jednostkę administracyjną o nazwie województwo kieleckie. Zakres czasowy publikacji obejmuje okres od pierwszych pokazów kinematograficznych na tych ziemiach, na początku XX wieku, aż do wybuchu II wojny światowej. W literaturze przedmiotu nie było dotąd zwartego opracowania na temat filmowej przeszłości przedwojennego województwa kieleckiego. Podstawę faktograficzną książki stanowią badania źródłowe: archiwalne i prasowe. Problematykę życia filmowego w przedwojennym województwie kieleckim ujęto w kilku rozdziałach. W pierwszym podjęto próbę odtworzenia dziejów kinematografów z obszaru województwa kieleckiego, losów ich właścicieli oraz zbadano oddziaływanie polityki fiskalnej i legislacyjnej państwa (zarówno władz centralnych, jak i lokalnych) na kondycję kinematografów województwa kieleckiego do 1939 roku. Interesującą kwestią poruszoną w kolejnym rozdziale była polityka repertuarowa, począwszy do sfery dystrybucji, poprzez obieg filmów między poszczególnymi kinami, aż do wyborów programowych właścicieli i czynników, które je stymulowały. Osobny rozdział poświęcono szczegółowemu opisowi środków reklamowych, jakich używano w kinach przedwojennego województwa kieleckiego. I wreszcie rozdział ostatni to próba charakterystyki publiczności kinowej z uwzględnieniem funkcji kina z punktu widzenia potrzeb „nowej publiczności” i poszerzających się oczekiwań dawnych odbiorców kultury. Książka wypełnia lukę w badaniach nad historią życia filmowego w Polsce z perspektywy lokalnej. Pozwala dogłębniej przyjrzeć się roli, jaką odgrywało kino i film na głębokiej przedwojennej prowincji polskiej. Nie można nie zauważyć i nie docenić funkcji informacyjnej, edukacyjnej, rozrywkowej, czy wreszcie integracyjnej nowej sztuki. Książka skierowana jest zarówno do miłośników kina, chcących pogłębić jego rolę w kulturze, jak i wszystkich zainteresowanych historią Kielc.

M. Bolińska, Przez "Świat Młodych" do literatury. O prozie Janusza Domagalika, 2004, cena 26,25 zł

k34

Marta Bolińska, Przez „Świat Młodych” do literatury. O prozie Janusza Domagalika, 240 s., format B5, ISBN 83-7133-241-6, 2004, cena 26,25 zł

Janusz Domagalik – wybitny twórca literatury dla młodego odbiorcy lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych dwudziestego wieku, równocześnie redaktor „Świata Młodych”, autor licznych form dziennikarskich i przyliterackich dla radia, telewizji, filmu. Mimo że od pierwszych wydań jego tekstów literackich upłynęło wiele lat, jest on stale obecny w lekturze młodego odbiorcy. O poziomie pisarstwa tego autora świadczą nie tylko nagrody i odbiór czytelniczy jego utworów, lecz także liczne tłumaczenia na języki obce. Domagalik stał się jednym z głównych twórców powojennej literatury młodzieżowej w Polsce. Przedmiotem opisu i analizy w tej książce są przede wszystkim formy fabularne należące do kanonu literatury pięknej przeznaczonej dla młodzieży oraz ich wielopostaciowa obecność na łamach środków masowego przekazu. Krytyka literacka szybko odnotowała pojawienie się w latach sześćdziesiątych książek Domagalika. Niemniej twórczość pisarza nie doczekała się kompleksowego opracowania ani nawet opisu. Dlatego w niniejszej pracy podjęto się opracowania pisarstwa tego autora w całości. Bibliografia opracowań twórczości Domagalika wskazuje, że jest ich sporo. Dominują recenzje, mało jest natomiast pogłębionych analiz i rozważań teoretycznoliterackich. W tej publikacji pisarstwo Domagalika zostało osadzone w genologii. Analizie poddano treść i formę utworów. Podjętej refleksji teoretycznej towarzyszyło podejście badawcze dwojakiego rodzaju: opisowo-analityczne oraz syntetyczno-systematyczne. Opisem objęto relacje między składnikami tekstu, ich specyfikę, sposób oraz proces powstawania. Poszczególne rozdziały zawierają informacje dotyczące przynależności gatunkowej, podstawowej problematyki utworów, ich organizacji wewnętrznej, stosunku do rzeczywistości zewnętrznej (biografii) jako materiału literackiego. Twórczość pisarza ujęto w ramach czterech grup: obrazu twórczości, krótkich form epickich, powieści i form synkretycznych. Pod uwagę wzięto kilkadziesiąt utworów oraz ich różne przeróbki. Najważniejsze dokonania pisarskie autora omówiono szczegółowo. Pracę zamyka obszerne „Kalendarium życia i twórczości Janusza Domagalika”. Pojawiają się tam również informacje o nagrodach i wyróżnieniach, jakimi uhonorowano pisarza, oraz zestawienie dotyczące tłumaczeń jego utworów na języki obce oraz liczby ich dotychczasowych wydań i wznowień. Książkę dopełniają aneks i bibliografia: podmiotowa (zawiera wykaz tekstów prozatorskich ogłoszonych drukiem oraz tytuły form przyliterackich) i przedmiotowa (obejmuje opracowania ogólne, wywiady i informacje prasowe dotyczące twórczości pisarza, a także recenzje jego utworów lub form powstałych na ich podstawie). Aneks natomiast stanowią rozmowy autorki rozprawy z pisarzem, w których pojawiają się informacje dotąd nigdzie jeszcze niepublikowane, a które rzucają nowe światło na życie, genezę i charakter pisarstwa Janusza Domagalika.

S. Cygan, Przejawy świadomości językowej mieszkańców wsi końca XX wieku na przykładzie Lasocina na Kielecczyźnie, 2011, cena 42,00 zł

k35

Stanisław Cygan, Przejawy świadomości językowej mieszkańców wsi końca XX wieku na przykładzie Lasocina na Kielecczyźnie, 2011, 437 s., format B5, ISBN 978-83-7133-465-8, cena 42,00 zł

Niniejsza praca mieści się w socjolingwistycznym nurcie badawczym. Stanowi próbę opisu przejawów świadomości językowej wyrażanych wprost w sytuacji nieoficjalnej (w tekstach mówionego języka) przez zróżnicowanych pod względem wieku i wykształcenia mieszkańców wsi Lasocin, gm. Łopuszno, pow. kielecki, woj. świętokrzyskie. Są to właściwie ich opinie na temat stosunku do językowej i społecznej wartości gwary, poglądy na język, postawy wobec gwary i języka ogólnopolskiego (zagadnienie normy językowej). Na tle historii wsi, języka mieszkańców (według podsystemów językowych) sytuują się przejawy świadomości językowej: od świadomości odrębności miejscowej gwary wobec gwar okolicznych, mowy innych regionów i przede wszystkim mowy miasta, poprzez świadomość historycznej zmienności języka aż do świadomości normy językowej i stosunku do niej użytkowników gwary. Publikacja składa się z sześciu rozdziałów. Omówiono tu podstawowe dla charakteru pracy zagadnienie świadomości językowej w literaturze językoznawczej, jej przejawy w dotychczasowych opracowaniach dialektologicznych; charakteryzowano historię wsi i cechy języka mieszkańców. Publikacja ma charakter naukowy, adresowana jest przede wszystkim do badaczy gwar i dialektów, czyli dialektologów, ale także miłośników gwary.

J. Detka, Wiersze polskiej "odwilży" (1953-1957), 2010, cena 29,40 zł

8

Janusz Detka, Wiersze polskiej „odwilży” (1953-1957), 2010, 256 s., format B5, ISBN 978-83-7133-433-7, cena 29,40 zł

Rozprawa stanowi próbę monograficznego ujęcia poezji polskiej w okresie ważnego przełomu politycznego, jakim była postalinowska odwilż. Interesujące wydają się zarówno kwestie z zakresu socjologii literatury (formy publikacji – głównie w czasopismach, potyczki z cenzurą, a także odbiór tej twórczości), jak i poetyka oraz „ideologia” utworów, osadzone w kontekście tradycji poezji okolicznościowej oraz konfrontowane z bezpośrednim „poprzednikiem”, czyli poezją socrealistyczną. Istotnym wątkiem rozwijanym w rozprawie jest udział w tym krótkim epizodzie historii poezji polskiej XX wieku (1953-1957) twórców wybitnych, m.in.: Jarosława Iwaszkiewicza, Juliana Przybosia, Mieczysława Jasturna, Adama Ważyka, Pawła Hertza, Tadeusza Różewicza, Wisławy Szymborskiej, Zbigniewa Herberta, a z drugiej strony przypomnienie poetów zapomnianych, którzy swój „dobry” (niekiedy „najlepszy”) czas mieli właśnie w okolicy Października 1956 roku.

.

.

I. Furnal, Spektakle pamięci. O polskiej prozie autobiograficznej pierwszej połowy XX wieku, 2005, cena 31,50 zł

k37

Irena Furnal, Spektakle pamięci. O polskiej prozie autobiograficznej pierwszej połowy XX wieku, 336 s., format B5, ISBN 83-7133-258-0, 2005, cena 31,50 zł

Publikacja poświęcona jest wybranym problemom autobiografizmu w literaturze polskiej. W zdecydowanej większości zagadnienia te są rozpatrywane w związku z rozwojem i przeobrażeniami prozy autobiograficznej w dwudziestoleciu międzywojennym. Od strony metodologicznej znajdują się tu prace o charakterze teoretyczno- i historycznoliterackim, ujęcia panoramiczne i interpretacje wybranych utworów. Autorkę interesują teksty autobiograficzne ujęte w formę literacką. Jej zamiarem było odsłonięcie różnych aspektów międzywojennej powieści autobiograficznej, genologicznie traktowanej szeroko.

.

.

.

A. Gałczyńska, Akty odmowy we współczesnym języku polskim, 2003, cena 7,88 zł

t1

Alicja Gałczyńska, Akty odmowy we współczesnym języku polskim, 192 s., format A5, ISBN 83-7133-198-3, 2003, cena 7,88 zł

Autorka postawiła sobie za cel pragmatyczny opis aktów odmowy wraz z ich dającymi się zaobserwować uwarunkowaniami. Przedstawiła wnioski wynikające z analizy zgromadzonego materiału – dialogów, w których jedną z replik stanowi akt odmowy. Dla większej obiektywizacji wywodu wnioski zostały bogato zilustrowane przykładami. Swoje rozważania autorka oparła na następujących założeniach teoretycznych: – koncepcji pragmatyki językowej, uznającej ją za naukę badającą użycie języka w celu osiągnięcia zamierzonych efektów;
– teorii aktów mowy, stworzonej przez J. L. Austina;
– teorii gatunków (genrów) mowy, rozwijanej przez M. Bachtina i A. Wierzbicką;
– teorii implikatur konwersacyjnych, dla której podstawą stały się podane przez H. P. Grice’a reguły konwersacji;
– koncepcji gry, którą prezentowali w swych pracach L. Wittgenstein, H. P. Grice, E. Goffman;
– opisie grzeczności językowej (polskiej grzeczności językowej) dokonanym przez M. Marcjanik.
Autorka przyjęła, iż odmowa jest jednym z gatunków mowy, reprezentowanym w mowie przez konkretne akty. Założyła, że akty odmowy są reaktywnymi aktami mowy, stanowiącymi wypowiedź-reakcję na wcześniejszą wypowiedź-akcję. Są one reakcją na różne typy aktów dyrektywnych: AKTY PROPOZYCJI, PROŚBY, POLECENIA.

B. Greszczuk, Polska poezja współczesna. Studia stylistyczno-językowe, 2015, cena 33,60 zł

Polska poezja wspolczesna_okl.cdr

Barbara Greszczuk, Polska poezja współczesna. Studia stylistyczno-językowe, 2015, 358 s., format B5, ISBN 978-83-7133-648-5, cena 33,60 zł

Książka zawiera rozprawy i artykuły, które stanowią próbę analizy języka i stylu współczesnej polskiej poezji, rozpatrywanych w świetle kilku kryteriów: autorskiego, tematycznego i tekstologicznego (funkcjonalnego). Całość składa się z trzech części.
Część pierwsza to zbiór analiz języka polskiej poezji współczesnej z punktu widzenia samego ukształtowania tekstu. Dobór materiału badawczego został podyktowany chęcią zaprezentowania polskiej poezji współczesnej w jej odmiennych stylach i konwencjach, nie tylko ze względu na zróżnicowanie okresów literackich, grup poetyckich, panujących nurtów, ale również z uwagi na sposoby i cele obrazowania poetyckiego (metaforyczność, intersemiotyczność, ekspresywność, emotywność, retoryczność kompozycyjno-wersologiczną komunikatów).
Część druga to rozważania nad poezją kobiet, z uwzględnieniem aspektu kobiecego stylu (języka). Z kolei część III zawiera dwa omówienia twórczości literackiej Karola Wojtyły i tematycznie dotyczy poezji religijnej.
Tak więc na treść publikacji składają się przede wszystkim analizy i interpretacje tekstów poetyckich z różnych nurtów i lat XX i XXI wieku, profile płciowe autorów uobecnione w utworach kobiet, profile profesjolektalne w poezji kapłanów. Opisem objęte też zostały wybrane, z różnych względów, utwory poetyckie mało znane lub nieznane szerszemu ogółowi odbiorców (m.in. wiersze Ireneusza Poplewskiego, Jana Brzękowskiego, Andrzeja Napierały). Analizy utworów tych poetów przeplatają się często z analizami utworów poetów wybitnych takich jak Julian Przyboś, Julian Tuwim, Zbigniew Herbert i Tadeusz Różewicz.
Książka skierowana jest do miłośników poezji, w szczególności do polonistów.

K. Jaworski, Bruno Jasieński w Paryżu, 2003, cena 9,45 zł

t5

Krzysztof Jaworski, Bruno Jasieński w Paryżu (1925-1929), 208 s., format A5, ISBN 83-7133-204-1, 2003, cena 9,45 zł

Bruno Jasieński w Paryżu (1925-1929) – książka uaktualnia i porządkuje nieznane dotąd fakty z paryskiego etapu życia i twórczości Brunona Jasieńskiego, jednego z najsłynniejszych polskich futurystów. Ustalenia biograficzne opierają się w głównej mierze na niepublikowanych i nieznanych dokumentach z archiwów paryskich (tajnych raportach policyjnych, korespondencji ministerialnej etc.). Zgromadzone materiały pozwalają po raz pierwszy wyjaśnić wiele spornych kwestii związanych z kilkuletnim pobytem Jasieńskiego w Paryżu oraz zrozumieć polityczne wybory, których wówczas dokonał ten kontrowersyjny, i nadal budzący żywe reakcje czytelników pisarz.

.

.

.

T. Kłak, O Tadeuszu Różewiczu. Studia i szkice, 2012, cena 23,10 zł

k38

Tadeusz Kłak, O Tadeuszu Różewiczu. Studia i szkice, 2012, 215 s., format A5, ISBN 978-83-7133-498-6, cena 23,10 zł

Niniejsza publikacja składa się z siedmiu rozdziałów. Większość tekstów została opublikowana w różnych wydawnictwach. Rozdział pierwszy Sylwetka pisarza w: Doctor honoris causa Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego w Kielcach, jako Opinia… związana z nadaniem tytułu doktora honorowego Tadeuszowi Różewiczowi 25 czerwca 2009 roku przez tę Uczelnię.Między Krakowem a Gliwicami – jest to skrócony rozdział książki zatytułowanej Spojrzenia. Szkice o poezji Tadeusza Różewicza, Katowice 1999, dopełniający część biograficzną poety. Sceny z życia poety. Przygody Tadeusza Różewicza z krytyką socrealistyczną, opublikowano w tomie zbiorowym Realizm socjalistyczny z perspektywy 50 lat. Materiały z konferencji naukowej zorganizowanej przez Instytut Nauk o Kulturze Uniwersytetu Śląskiego w dniach 19-20 października 1999 r. w Katowicach pod red. S. Zabierowskiego przy współpracy M. Krakowiak, Katowice 2001. Uśmiechy Różewicza, w tomie zbiorowym Światy Tadusza Różewicza. Materiały konferencji naukowej pod patronatem JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 28 kwietnia 1999 roku, Katowice 2000. Różewicz i stan wojenny. O konferencji, która nie odbyła się, „Sląsk” 1999, nr 1. Tekst nieco rozszerzony. Teksty składające się na rozdział W stronę młodości (Świat przed końcem świata oraz Człowiek w brzuchu wieloryba) drukowane są po raz pierwszy. Szkic Poeta w najpiękniejszym mieście świata był wygłoszony na konferencji literackiej w sześćdziesiątą rocznicę debiutu Tadeusza Różewicza pod honorowym patronatem JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego, zorganizowanej przez Wydział Filologiczny Uniwersytetu Śląskiego, Górnośląskie Towarzystwo Literackie w Katowicach oraz redakcję miesięcznika społeczno-kulturalnego „Śląsk” 8 listopada 2004 roku. Tekst nie był ogłoszony drukiem.

A. Kominek, Metafory prawa moralnego w dyskursie religijno-etycznym. Studium lingwistyczno-kognitywne, 2009, cena 47,25 zł

k39

Andrzej Kominek, Metafory prawa moralnego w dyskursie religijno-etycznym. Studium lingwistyczno-kognitywne, 2009, 392 s., format B5, ISBN 978-83-7133-419-1, cena 47,25 zł

Książka składa się z dwóch części. Część I (teoretyczno-metodologiczna) zawiera dwa rozdziały. W rozdziałach tych zostały opisane narzędzia służące do przeprowadzenia analizy metafor. Są to przede wszystkim: metafora kognitywna według Lakoffa i Johnsona (z uwzględnieniem wielu aspektów, m.in. koherencji systemu metaforycznego, klasyfikacji metafor pojęciowych, a także przekształceń metonimicznych), model metaforyczny, scenariusz metaforyczny, pojęcie profilowania i ramy interpretacyjnej. W rozdziale 2 porównano dwa podejścia stosowane w analizie metafor pojęciowych: podejście semazjologiczne i onomazjologiczne, z uwzględnieniem najważniejszych prac badawczych stosujących obie metody. Część II pracy rozpoczyna rozdział 3, który jest w całości poświęcony wyjaśnieniu domeny docelowej prawa moralnego, rozumianego najogólniej jako zbiór norm moralnych tkwiących w naturze człowieka. Przedmiotem szczegółowego zainteresowania Autora stała się różnica między potocznym a chrześcijańskim rozumieniem i przestrzeganiem norm etycznych, jako punktem wyjścia do konceptualizacyjnego ich ujęcia w metaforach językowych, zarówno w języku potocznym, jak i w dyskursie religijno-etycznym. Ponadto Autor zwrócił uwagę na pojęcie i strukturę aktu rozumowo-wolitywnego człowieka , a także miejsce uczuć i intuicji w doświadczaniu powinności moralnej. Wiedzę bowiem na ten temat odzwierciedlają także metafory językowe, np. sposoby poznawania dobra i zła, zachowanie się agensa wobec zła, sposób radzenia sobie przez niego ze złymi uczuciami i skłonnościami, udział rozumu i emocji w świecie walki wewnętrznej podmiotu doznającego. Rozdziały 4-9 ukazują wszystkie możliwe sposoby konceptualizacji DOBRA i ZŁA moralnego, ze szczególnym uwzględnieniem pojęcia ZŁA. Efektem tego są modele metaforyczne związane z doświadczeniem dobra i zła, a także ze sposobami radzenia sobie ze złem moralnym. Podstawę opisu tych modeli wyznaczają same metafory językowe, związane z podstawowymi schematami przedpojęciowymi: POJEMNIKA, WIĘZI, MANIPULACJI, WIZJI, SŁUCHU, CZUCIA, ŹRÓDŁO-ŚCIEŻKA-CEL, SIŁY, WALKI i innych. Modele te są względem siebie komplementarne, bo zwracają uwagę na różne aspekty: ocenę, czy coś jest dobre lub złe. Interesujące są również różnice w rozłożeniu akcentów semantycznych w oglądzie potocznym i chrześcijańskim (częściowe wnioski zawierają rozdziały 5-9, a podsumowanie ogólne znajduje się w zakończeniu).

A. Kominek, Punkt zborny. Obraz Kościoła katolickiego w Polsce w tekstach publicznych z lat 1970-1989, 2003, cena 7,35 zł

t8

A. Kominek, Punkt zborny. Obraz Kościoła katolickiego w Polsce w tekstach publicznych z lat 1970-1989, 156 s., format A5, ISBN 83-7133-216-5, 2003, cena 7,35 zł

Tematem książki jest nazwa kościół i związane z nią pojęcie, odnoszące się do jednej z najważniejszych dziedzin społecznej rzeczywistości w Polsce. Szczegółowe analizy semantyczne dotyczą trzech obrazów Kościoła katolickiego w Polsce (stąd przyjęty w tej książce zapis nazwy Kościół dużą literą jako nazwy własnej Kościoła katolickiego). Zostały one wyodrębnione na podstawie tekstów głównych uczestników „sceny” politycznej przed 1989 rokiem: przede wszystkim Partii (tj. Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej) i samego Kościoła, a także NSZZ „Solidarność”. Tytułowy termin „obraz Kościoła” oznacza obraz, jaki został utrwalony w tekstach o Kościele i da się zrekonstruować za pomocą modeli semantycznych. W podjętej próbie chodziło o przedstawienie obrazu Kościoła katolickiego we współczesnym języku polskim, a także o pokazanie, w jaki sposób język utrwala zrozumienie pojęcia ‚Kościół’, głównie za pomocą słownictwa i frazemów, tj. odtwarzalnych jednostek językowych, które są nośnikami mitów, stereotypów, klisz emocjonalnych, etykietek itp. Głównym celem, jaki postawił sobie autor, było dojście – przez opis pojęcia ‚Kościół’ – do opisu fenomenu Kościoła Rzymskokatolickiego w Polsce u schyłku komunizmu. Prowadzony wtedy dyskurs społeczny: rządzącej partii marksistowskiej i Kościoła katolickiego, a także reprezentanta społeczeństwa w postaci „Solidarności” skupia jak w soczewce cechy wspólne i ponadczasowe odnoszące się do istoty Kościoła, a także wiele mówi o wartościach związanych z opcjami ideowymi Polaków.

E. Koniusz, Polszczyzna z historycznej Litwy w "Słowniku gwar polskich" Jana Karłowicza, 2001, cena 9,45 zł

t9

Elżbieta Koniusz, Polszczyzna z historycznej Litwy w „Słowniku gwar polskich” Jana Karłowicza, 222 s., format B5, ISBN 83-7133-149-5, 2001, cena 9,45 zł

Praca Elżbiety Koniusz o słownictwie wybranym z wielotomowego dzieła Jana Karłowicza Słownik gwar polskich według kryterium geograficznego jest pracą ciekawą i użyteczną zarówno ze względu na wybór tematu, jak też staranność opracowania. W dobie ożywienia dyskusji na temat pochodzenia polskich gwar kresowych szczegółowe omówienie etapów powstawania Słownika i warsztatu naukowego jego autora oraz krytyczna ocena starszych i nowszych recenzji dokumentuje wiarygodność zawartego w Słowniku materiału, a tym samym stanowi ważny krok na drodze poszerzenia wiedzy wspomagającej właściwe z naukowego punktu widzenia ukierunkowanie dalszych poszukiwań. Dociekliwość badawcza autorki, skrupulatność w notowaniu wszelkich informacji o procesie powstania Słownika gwar polskich, właściwy opis wyodrębnionego słownictwa oraz dojrzałość naukowa w formułowaniu wniosków decyduje o dużej wartości naukowej publikacji oraz jej znaczeniu w badaniach stosunków językowych i narodowościowych na wieloetnicznym pograniczu polsko-litewsko-wschodniosłowiańskim.

Prof. dr hab. Irena Maryniakowa

E. Koniusz, S. Cygan (red.), Staropolszczyzna piękna i interesująca. Zbiór studiów, t. 1, 2006, cena 31,50 zł

k67

Elżbieta Koniusz, Stanisław Cygan (red.), Staropolszczyzna piękna i interesująca. Zbiór studiów, t. 1,  2006, 284 s., format B5, ISBN 83-7133-289-0, ISBN 83-7133-290-4, t. 1, cena 31,50 zł

Niniejszy tom jest pierwszym z dwóch, na które podzielony został zbiór studiów noszący wspólny tytuł Staropolszczyzna piękna i interesująca. Ze względu na zróżnicowaną problematykę studiów nad staropolszczyzną publikowane teksty zostały podzielone na pięć części tematycznych: I. Zagadnienia ogólne; II. Składnia. Fleksja. Fonetyka; III. Słowotwórstwo. Słownictwo – stanowiące zawartość pierwszego tomu, oraz: IV. Słownictwo. Frazeologia; V. Stylistyka. Pragmatyka. Tekstologia, które znajdą się w drugim tomie. Redaktorzy mają nadzieję, że ta zbiorowa publikacja, która zawiera opracowania ważnych i różnorodnych zagadnień dotyczących historii języka polskiego do ósmego dziesięciolecia XVIII wieku, dokonane przez uczonych z wielu ośrodków naukowych w kraju, ukazuje jako całość piękno staropolszczyzny, jej dostojność i powagę, ale też pewną przekorność, żartobliwość, a nawet frywolność. Niewątpliwie świadczy, że staropolszczyzna jest i dzisiaj – na początku XXI wieku – interesująca i atrakcyjna dla badaczy. Taka też będzie zapewne dla Czytelników tej książki. Publikacja adresowana jest nie tylko do językoznawców, ale także do czytelników o zainteresowaniach interdyscyplinarnych; nauczycieli akademickich, nauczycieli polonistów, studentów filologii polskiej, miłośników języka polskiego.

E. Koniusz, S. Cygan (red.), Staropolszczyzna piękna i interesująca. Zbiór studiów, t. 2, 2006, cena 31,50 zł

k68

Elżbieta Koniusz, Stanisław Cygan (red.), Staropolszczyzna piękna i interesująca. Zbiór studiów, t. 2, 2006, 276 s., format B5, ISBN 83-7133-289-0, ISBN 83-7133-291-2, t. 2, cena 31,50 zł

Tom 2 Staropolszczyzny pięknej i interesującej obejmuje część IV i V niniejszego zbioru studiów: część IV. Słownictwo. Frazeologia; V. Stylistyka. Pragmatyka. Publikacja (tom 1 i 2) ukazuje piękno staropolszczyzny, jej dostojność i powagę, ale też pewną przekorność, żartobliwość, a nawet frywolność. Niewątpliwie świadczy, że staropolszczyzna jest i dzisiaj – na początku XXI wieku – interesująca i atrakcyjna dla badaczy. Taka też będzie zapewne dla czytelników tej książki. Adresowana jest ona nie tylko do językoznawców, ale także do czytelników o zainteresowaniach interdyscyplinarnych; nauczycieli akademickich, nauczycieli polonistów, studentów filologii polskiej, miłośników języka polskiego.

.

.

.

A. Kurska, Zamek romantyczny w kilku odsłonach, 2010, cena 31,50 zł

k43

Anna Kurska, Zamek romantyczny w kilku odsłonach, 2010, 275 s., format B5, ISBN 978-83-7133-443-6, cena 31,50 zł

Tematem książki jest obraz zamku w polskiej literaturze romantycznej. Autorkę szczególnie zainteresowały zamki osadzone przez romantyków w autentycznej przestrzeni i to w jaki sposób poeci rekonstruowali ich dawność, a więc jakie przypisywali im wyglądy, a przede wszystkim jakimi duchowymi treściami wypełniali ich przestrzenie. Ponadto Autorka eksponowała różnorodność obrazów stąd kontekst krytyki tematycznej, ale zwróciła też uwagę na charakter miejsc którym zostały przypisane, stąd obecność perspektywy geokulturowej. Badanie związków zachodzących między fikcyjnymi kreacjami a autentycznymi zamkami i miejscami, w których zostały osadzone pozwoliło na stworzenie romantycznej mapy zamków polskich wypełnionej wobraźniowymi projektami. Odwołuje się do twórczości Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego, Seweryna Goszczyńskiego, Józefa Kraszewskiego, Henryka Rzewuskiego, Michała Czajkowskiego i wielu innych.

.

.

G. Legutko, Niespokojny płomień. Życie i twórczość Gustawa Daniłowskiego, 2011, cena 52,50 zł

k44

Grażyna Legutko, Niespokojny płomień. Życie i twórczość Gustawa Daniłowskiego,2011, 509 s., format B5, ISBN 978-83-7133-489-4, cena 52,50 zł

Niniejsza publikacja stanowi monograficzne opracowanie życia i twórczości Gustawa Daniłowskiego – pisarza młodopolskiego, reprezentanta nurtu rewolucyjnego w literaturze modernistycznej, a także autora otoczonej aurą skandalu powieści pt. Maria Magdalena. Publikacja wypełnia lukę w opracowaniach historyczno-literackich dotyczących literatury epoki Młodej Polski. Przybliża sylwetkę prozaika i publicysty modernistycznego, ściśle związanego z obozem piłsudczykowskim. Prezentuje całokształt pisarstwa Daniłowskiego, poczynając od interpretacji jego wczesnych utworów poetyckich i opowiadań o tematyce społecznej, poprzez teksty odsłaniające stanowisko twórcy wobec wydarzeń rewolucji 1905-1907, a kończąc na utworach poświęconych tematyce legionowej i analizie dokumentów o charakterze źródłowym, tj. materiałów dotyczących postaci Józefa Piłsudskiego, korespondencji, odezw politycznych, deklaracji, dzienników i pamiętników pisarza itp. Autorka pracy próbuje usytuować Daniłowskiego wśród młodocianych pisarzy skandalistów, tropi wątki autobiograficzne i autotematyczne w jego twórczości. Najsilniejszy akcent kładzie jednak na prezentację idei niepodległościowej – naczelnej w dziele twórcy Z minionych dni – oraz interpretację tekstów publicystycznych autora Bandytów z PPS i ocenę jego aktywności politycznej. Przedstawia ponadto pracę redakcyjną Daniłowskiego w warszawskim dwutygodniku „Witeź” i lwowskim tygodniku „Życie”, a także lokuje pisarstwo autora LiliiTętentu w szeregu młodopolskich twórców literatury popularnej.

G. Legutko, Sacrum w oczach rewolucjonisty. O "Marii Magdalenie" Gustawa Daniłowskiego, 2005, 42,00 zł

k50

Grażyna Legutko, Sacrum w oczach rewolucjonisty. O „Marii Magdalenie” Gustawa Daniłowskiego, 364 s., format B5, ISBN 83-7133-262-9, 2005, 42,00 zł

Sacrum w oczach rewolucjonisty. O „Marii Magdalenie” Gustawa Daniłowskiego to historycznoliteracka monografia skandalizującej powieści pisarza młodopolskiego, zwolennika twórczości społecznie-zaangażowanej (widoczne pokrewieństwa z pisarstwem S. Żeromskiego), znanego głównie z nurtu rewolucyjnego w literaturze Młodej Polski (autor Jaskółki, zbioru tekstów propagandowych Bandyci z PPS oraz tomu opowiadań W miłości i w boju), a także z jej nurtu niepodległościowego (powieść Z minionych dni, nawiązująca do postaci J. Piłsudskiego, i powieść Tętent, przypominająca czasy Legionów). Książka Grażyny Legutko jest próbą ukazania mniej znanego oblicza Gustawa Daniłowskiego. Jego głośna w swoim czasie powieść Maria Magdalena wywołała skandal z powodu śmiałych scen erotycznych. Niekonwencjonalny portret Chrystusa oraz biblijnej jawnogrzesznicy wywoływał liczne kontrowersje wśród krytyków i przysporzył autorowi sporo kłopotów z cenzurą, przyczyniając się jednocześnie do popularności tekstu. Autorka monografii śledzi owe kłopoty cenzuralne, bada percepcje powieści, interpretuje stosunek pisarza do źródła biblijnego, analizuje obecne w powieści napięcia między sferą sacrum i profanum oraz sytuuje utwór Daniłowskiego w kontekście innych tekstów literackich poruszających wątek Marii Magdaleny.

G. Legutko, I. Sadowska, Bojownicy polskiej sprawy. Wacław Sieroszewski i Gustaw Daniłowski wobec myśli i działalności Józefa Piłsudskiego (wybór materiałów z lat 1898-1943), 2007, cena 36,75 zł

k45

Grażyna Legutko, Ida Sadowska (oprac.), Bojownicy polskiej sprawy. Wacław Sieroszewski i Gustaw Daniłowski wobec myśli i czynu Józefa Piłsudskiego. Wybór materiałów z lat 1898-1943, 2007, 300 s., format B5, ISBN 978-83-7133-326-2, cena 36,75 zł

Zasadniczą intencją autorek niniejszej pracy było przedstawienie szerokiego kręgu spraw dotyczących aktywności politycznej zorientowanej socjalistycznie i niepodległościowo Wacława Sieroszewskiego i Gustawa Daniłowskiego, „pogrobowców powstania styczniowego”, których współczesny czytelnik kojarzy bardziej jako twórców literatury młodopolskiej niż działaczy politycznych i wojskowych. Problematyka książki koncentruje się wokół idei narodowowyzwoleńczej, której patronuje osoba Józefa Piłsudskiego. Jego postać przywoływana jest zarówno w eseistycznej, jak i źródłowej części pracy. Starano się w ten sposób pokazać, iż obaj pisarze znajdowali się pod wyraźnym wpływem charyzmatycznej osobowości i myśli politycznej Piłsudskiego. Byli „piłsudczykami” z wyboru i przekonania. Służyli wiernie najpierw Komendantowi, później Naczelnikowi i Marszałkowi, ponieważ uosabiał on najważniejszą w ich życiu ideę niepodległościową, tożsamą z takimi wartościami, jak: poczucie narodowej godności, gotowość podejmowania ryzyka walki z silniejszym przeciwnikiem, patriotyczna niezłomność, obywatelski honor oraz pamięć o tradycji przodków. Książka składa się z dwóch zasadniczych części. Pierwsza prezentuje sylwetki polityczne pisarzy, ukazując ich rodowód ideowy, aktywność społeczną i zaangażowanie w problemy polityczne kraju oraz te aspekty ich beletrystyki, które odwoływały się m.in. do osobistych doświadczeń młodopolskich twórców, nabytych w okresie nielegalnej działalności socjalistycznej, do minionych i aktualnych wydarzeń historycznych, a także do osoby Józefa Piłsudskiego. Druga gromadzi różnorodne (wybrane spośród wielu innych) materiały źródłowe z lat 1898-1943, dotyczące tytułowego tematu. Znajdują się wśród nich w pierwszej kolejności wydobyte ze zbiorów rękopiśmiennych i archiwalnych dokumenty epistolarne: nieznane listy Daniłowskiego i Sieroszewskiego do Piłsudskiego i jego żony, listy Piłsudskiego do wdowy po Daniłowskim; korespondencja wzajemna twórców, oświetlająca historię ich prywatnej znajomości, która z czasem przekształciła się w serdeczną zażyłość i trwałą przyjaźń; korespondencja Sieroszewskiego z innymi osobami, wybrana pod kątem oświetlenia idei legionowej. Na drugim miejscu umieszczono nigdzie dotąd niepublikowane dzienniki Daniłowskiego, fragmenty pamiętników Sieroszewskiego pominięte w wydaniu pism zbiorowych oraz drukowane w czasopismach (lecz nieogłoszone w wydaniach osobnych) wspomnienia pisarzy, dotyczące bezpośrednio Piłsudskiego albo spraw związanych z nim pośrednio. I wreszcie w trzeciej kolejności figurują różnego rodzaju mowy, odezwy, druki ulotne, memoriały, deklaracje, artykuły publicystyczne o treści wyraźnie apelatywnej (a nie np. refleksyjno-historiozoficznej czy socjologicznej) oraz inne wypowiedzi okolicznościowe. O wyborze tych z kolei – w ogromnej większości nieznanych materiałów, zadecydowało ich tematyczne odniesienie do ważnych momentów ówczesnej historii oraz miejsce publikacji (bądź też jego brak); są to teksty, podobnie jak wspomnienia, niezamieszczone w wydaniach osobnych, znajdujące się w trudno już dziś dostępnych gazetach, czasopismach, jednodniówkach albo pozostawione w brulionach, rękopisach i maszynopisach w literackich archiwach pisarzy. W źródłowej części pracy wykorzystano zbiory krajowe (przede wszystkim materiały z Biblioteki Narodowej w Warszawie, Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie i Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu) oraz zagraniczne (listy z archiwów Biblioteki Polskiej w Paryżu i Instytutu Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku). Do całości dołączono niewielki aneks, zawierający wybór dokumentów osobistych Daniłowskiego oraz fotografie pisarzy (głównie Sieroszewskiego) z czasów służby w Pierwszej Kompanii Kadrowej i z okresu późniejszego.

M. Marcjanik, W kręgu grzeczności, 2001, cena 6,30 zł

k47

Małgorzata Marcjanik, W kręgu grzeczności. Wybór prac z zakresu polskiej etykiety językowej, 225 s., format A5, ISBN 83-7133-146-0, 2001, cena 6,30 zł

Praca stanowi zbiór artykułów i rozpraw podporządkowanych jednemu głównemu tematowi, jakim jest polska etykieta językowa (…)

Autorka jest znawczynią problematyki związanej z polską etykietą językową, którą z powodzeniem zajmuje się od lat. Jej autorstwa jest wysoko ceniona monografia Polska grzeczność językowa (Kielce 1997, wyd. II, 2000), pierwsza tego typu praca w polskim piśmiennictwie.

Prof. dr hab. Anna Dąbrowska

W kręgu grzeczności dobrze uzupełnia wcześniejszą monografię autorki. Stanowi jej drugi tom (…) daje ważne rozstrzygnięcia teoretyczne, zilustrowane wieloma przykładami.

Prof. dr hab. Kazimierz Ożóg

M. Marczewska, Drzewa w języku i w kulturze, 2002, cena 13,13 zł

k48

Marzena Marczewska, Drzewa w języku i w kulturze, 248 s., format B5, ISBN 83-7133-178-9, 2002, cena 13,13 zł

Celem pracy jest przedstawienie językowo-kulturowych obrazów wybranych drzew w polszczyźnie ludowej. Prezentowane w rozprawie opisy, będące zrekonstruowanymi na podstawie danych językowych portretami kilku drzew, stanowią próbę odtworzenia istoty funkcjonowania drzew w polskiej kulturze ludowej. Ze względu na charakter owego funkcjonowania, będącego pochodną określonego sposobu pojmowania świata przez reprezentanta danej kultury, w budowanych opisach ważną rolę odgrywa ich uporządkowana, wewnętrznie uhierarchizowana struktura, która pozwala na zaobserwowanie różnych (wyrażających się także w języku) postaw człowieka wobec zjawisk otaczającego go świata. Celem zamieszczonych w pracy analiz jest przedstawienie istniejących w świadomości użytkownika kultury ludowej wyobrażeń drzewa, dębu, brzozy, osiki i wierzby, wyobrażeń, które dostępne są poprzez dane językowe i tekstowe.

.

.

E. Michow, Polonizmy i inne wyrazy polskiego pochodzenia w świetle leksykografii bułgarskiej XIX i XX wieku, 2011, cena 32,55 zł

k49

Elżbieta Michow, Polonizmy i inne wyrazy polskiego pochodzenia w świetle leksykografii bułgarskiej XIX i XX wieku,2011, 276 s., format B5, ISBN 978-83-7133-483-2, cena 32,55 zł

Celem niniejszej publikacji jest opis szeroko pojmowanego wpływu języka polskiego na język bułgarski na podstawie licznych bułgarskich źródeł leksykograficznych, rejestrujących słownictwo obce głównie z XIX i XX wieku oraz z początku XXI. Zwrócono także szczególną uwagę na pomijane do tej pory a istotne zagadnienia semantyczne, ukazane na tle historyczno-kulturowym. Eksplorowane słowniki języka bułgarskiego: wyrazów obcych, etymologiczne, objaśniające, specjalistyczne i przekładowe umożliwiły przedstawienie różnorodności typologicznej zapożyczeń oraz ujawnienie bliższych i dalszych związków leksykalnych między językiem polskim a językiem bułgarskim na wielu płaszczyznach. Materiał leksykalny wyekscerpowany do potrzeb monografii objął wszelkie wyrazy zaświadczające różne sposoby oddziaływania języka polskiego na język bułgarski. W konsekwencji przyjętego kryterium znalazły się wśród nich liczne leksemy genetycznie polskie i obce, mające w bułgarskiej leksykografii przeważnie status typowych rusycyzmów, bardzo rzadko polonizmów (z funkcją polszczyzny jako języka źródłowego) czy też ukrainizmów.

.

I Mityk, Proza fabularna Andrzeja Szczypiorskiego wobec konwencji literackich, 2012, cena 45,15 zł

k51

Iwona Mityk, Proza fabularna Andrzeja Szczypiorskiego wobec konwencji literackich, 2012, 337 s., format B5, ISBN 978-83-7133-501-3, cena 45,15 zł

Książka składa się z siedmiu rozdziałów. Pierwszy z nich zatytułowany „Pod anglosaskim pseudonimem”, stanowi przegląd utworów detektywistycznych pisanych na początku drogi twórczej (m.in.Pod szlachetnym koniem, Wyspa czterech łotrów), zbudowanych na zasadzie klasycznej powieści-szarady, które Szczypiorski sygnował pseudonimem Maurice S. Andrews. W rozdziale drugim „Kwestia niemiecka”, zostały omówione powieści: Czas przeszły, Ucieczka Abla, Godzina zero, Za murami Sodomy, w których zainteresowanie pisarza skupiło się na wpływie wojny na psychikę postaci niemieckich oficerów. W związku z tymi utworami Szczypiorski został zauważony przez krytyków literackich, ponieważ w większości z nich narracja przebiega z odmiennej od tradycyjnie przyjmowanej w polskich utworach traktujących o drugiej wojnie światowej perspektywy postaci żołnierzy hitlerowskich. Rzadko przypominaną część literackiej działalności Szczypiorskiego stanowią utwory dla młodzieży omawiane w rozdziale trzecim – „Zapoznana dziedzina”. Składają się na nią dwie powieści Lot 627 i Na tropie Damiana, a także zbiór opowiadańMojemu synowi. W rozdziale czwartym, „Historia a parabola – Msza za miasto Arras„, została przeprowadzona analiza najważniejszej w dorobku pisarza powieści pod kątem wskazania jej wyznaczników jako tzw. powieści paraboli, ale i z odniesieniem do wydarzeń 1968 roku. Kolejny rozdział, „W poszukiwaniu sensu życia”, zawiera omówienie kilku powieści pisanych w trakcie wielu lat, ale ukazujących podobne problemy, związane z poszukiwaniem miejsca jednostki we współczesnym świecie. Są to: Lustra, Złowić cień, I ominęli Emaus, Trzej ludzie w bardzo długiej podróży, Autoportret z kobietą. Rozdział szósty, zatytułowany „W cieniu totalitaryzmów”, poświęcony jest powieściom Początek, Noc, dzień i noc, Gra z ogniem, wiążącym się z tematyką okupacji, Holocaustu oraz wpływem tych wydarzeń na dalsze życie bohaterów. Rozdział ostatni dotyczy dokonań pisarza w zakresie krótszej formy literackiej, zbiorów opowiadań: Ojcowie epoki, Polowanie na lwy, Amerykańska whisky, Trzy krótkie opowiadania.

I. Mityk, Ze współczesnej literatury świętokrzyskiej. Sylwetki pisarzy, 2004, cena 15,75 zł

k52

Iwona Mityk, Ze współczesnej literatury świętokrzyskiej. Sylwetki pisarzy, 160 s., format A5, ISBN 83-7133-234-3, 2004, cena 15,75 zł

Prezentowanych w tej książce pisarzy łączy przynależność do regionu świętokrzyskiego. Urodzili się, przebywali lub nadal mieszkają w naszym regionie. Różny stopień zaangażowania w jego życie literackie nie zmienia faktu, że ich twórczość przyczyniła się do ukształtowania współczesnego obrazu literatury świętokrzyskiej. A ponieważ „istotą światopoglądu regionalistycznego jest traktowanie regionu jako części większej całości”, ich utwory budują również wizerunek literatury polskiej. W ukształtowaniu pisarza niezaprzeczalną rolę odgrywa zatem jego region, „mała ojczyzna”. Wpływa on nie tylko na uformowanie osobowości, lecz również na twórczość, nawet wówczas gdy w przypadku skrajnym dochodzi do odrzucenia bagażu doświadczeń zdobytych wcześniej, ponieważ wyrzeczenie się przeszłości powoduje konstruowanie nowych wartości na zasadzie przeciwstawienia wobec poprzednich wzorców. Najczęściej jednak istotne w życiu człowieka jest przede wszystkim zachowanie wartości przeszłości i tradycji własnej ziemi szeroko rozumianych, a nie ograniczanych jedynie do folkloru, ponieważ stwarzają one w dobie globalizacji poczucie zakorzenienia, zadomowienia. Współcześnie zainteresowanie własnym regionem polega na uzmysłowieniu sobie jego odrębności i tradycji, znajomości osobliwości okolicznej przyrody, bezpośrednim uczestniczeniu w życiu społecznym i kulturalnym. Prezentowani w tomie pisarze należą do twórców współczesnych, dwudziestowiecznych, a ich aktywność pisarska przypada głównie na lata powojenne, chociaż w przypadku najstarszego z nich – Stanisława Czerniaka należy uwzględnić także dzieła z okresu dwudziestolecia, w którym rozpoczynał on swoją drogę twórczą. Twórczość zgromadzonych tu pisarzy w sposób różnorodny nawiązuje do ich stron rodzinnych.

J. S. Ossowski, Sprawa Gałczyńskiego. Szkice z antropologii kultury literackiej, 2011, cena 39,90 zł

k53Jerzy Stefan Ossowski, Sprawa Gałczyńskiego. Szkice z antropologii kultury literackiej, 2011, 354 s., format B5, ISBN 978-83-7133-474-0, cena 39,90 zł

Niniejszy zbiór studiów i rozpraw przedstawia historyczno-literackie kontrowersje i spory wokół postaw oraz dzieła jednego z największych poetów polskich – Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego. Głosy w tej sprawie zabierało wielu współczesnych pisarzy (Zbigniew Herbert, Witold Gombrowicz, Gustaw Herling-Grudziński, Czesław Miłosz). Charakterystyka tego rezonansu odbiorczego z lat 1945-2005 skłoniła Autora do egzystencjalistycznej reinterpretacji twórczości Gałczyńskiego, która odbiega od powszechnie uznawanych, dotychczasowych stereotypowych konkretyzacji. Książka dopełnia rezultaty badań kulturowo-literackich ogłoszonych w monografii gałczyńskologicznej pt. Szarlatanów nikt nie kocha (Kraków 2006).

.

.

.

J. Pacławski, A jeśli chodzi o moje pisanie... O pisarstwie Wiesława Myśliwskiego, 2011, cena 24,15 zł

k54

Jan Pacławski, A jeśli chodzi o moje pisanie… O pisarstwie Wiesława Myśliwskiego, 2011, 180 s., format B5, ISBN 978-83-7133-473-3, cena 24,15 zł

Niniejsza książka powstała z myślą o zbliżającej się osiemdziesiątej rocznicy urodzin Wiesława Myśliwskiego. Ten wybitny pisarz zajmuje dziś poczesne miejsce w literaturze, zaliczany przez krytyków do nurtu chłopskiego. Rzadko dostrzega się, że w swoim pisarstwie obok wsi jako siedliska chłopów przedstawia również dwór, a w konfiguracji tematycznej znalazło się też sporo miejsca dla miasta. Przedstawienia te nie przybierają tylko form okazjonalnych. Stanowią bowiem znaczącą część obrazu społeczeństwa polskiego i są ujęte w swoistych relacjach temporalnych. Myśliwski unika dokładnego usytuowania przedstawionych zdarzeń w czasie, a także w strukturze przestrzennej, co ma służyć zapewne ich taktowaniu w układzie uniwersalnym. W pełni powieścią o wsi chłopskiej jest jedynie Kamień na kamieniu, obraz o zakroju epopeicznym. Dwór doczekał się dzieła o sobie w Pałacu, ale w stosunku do wsi w ujęciu specyficznym.Widnokrąg i Traktat o łuskaniu fasoli obok tematyki chłopskiej przynoszą, w różnym zakresie, problematykę społeczności miejskich. Przestrzeń dramatów Złodziej, Drzewo i Requiem dla gospodyni to środowisko wiejskie, Klucznik zaś obejmuje wieś i dwór. Najtrudniejsza do określenia społecznego statusu jest powieść Nagi sad. Wynika to z jej charakteru egzemplifikacyjnego wobec tez gatunkowych. Dorobek myślowy tego pisarza stanowi ważną część powojennego dorobku intelektualnego. Dotyczy wielu dziedzin, ale najciekawsze i najbardziej dojrzałe poglądy Myśliwskiego wiążą się z kulturą chłopską, a w szerokim rozumieniu tego pojęcia, obejmują przede wszystkim trzy sfery: język, pamięć i wyobraźnię.

J. Pacławski, O reportażu i reportażystach, 2005, cena 21,00 zł

k55

Jan Pacławski, O reportażu i reportażystach, 192 s., format A-5, ISBN 83-7133-257-2, 2005, cena 21,00 zł

Zaprezentowany zbiór dotyczy reportażu i jego twórców w wyborze charakteryzującym zainteresowania autora. Badania nad dziewiętnastowiecznymi zjawiskami egzemplifikuje szkic o dwóch dziełach Henryka Sienkiewicza wyraźnie nacechowanych reportażowością – Listach z podróży do Ameryki oraz Listach z Afryki. Bogatą literaturę reportażową lat międzywojennych omówiono na przykładzie spuścizny Ksawerego Pruszyńskiego, najwybitniejszego reportażysty okresu. Czasy powojenne reprezentują: Krzysztof Kąkolewski, uznawany za twórcę reportażu psychologicznego, i Jerzy Putrament, z jednej strony wnoszący do dorobku reporterskiego bogactwo odmian gatunkowych, z drugiej – do ujęć opisywanej rzeczywistości wyjątkowo bogaty komentarz osobisty. Dwa teksty o reportażystach kieleckich przypominają, że reportaż rozwijał się nie tylko w Warszawie.

.

.

.

J. Pacławski, Proza literacka Jerzego Putramenta, 2003, cena 7,88 zł

k60

Jan Pacławski, Proza literacka Jerzego Putramenta, 200 s., format A5, ISBN 83-7133-806-6, 2003, cena 7,88 zł

Do tej pory nie podjęto próby szerszego opracowania dorobku twórczego Jerzego Putramenta, chociaż czasopisma przynosiły sporo cząstkowych omówień i recenzji za życia pisarza. Powodem takiego stanu rzeczy może być fakt, iż pisarstwo Putramenta nie jest jednolite ani pod względem głoszonych idei, ani gatunkowym, ani tym bardziej artystycznym. Ponieważ najbardziej charakterystyczne dla twórczości pisarza są teksty o orientacji politycznej, dużo miejsca poświęcono w prezentowanej książce opracowaniu: „Odyńca” i „Puszczy”, „Września”, „Pasierbów”, „Małowiernych”, „Bołdyna”, „Akropolu”, mniej upolitycznionym „Wakacjom” oraz „Wybrańcom”. W jednym z rozdziałów omówione zostały także krótkie formy fabularne. Książka jest kierowana nie tylko do specjalistów, ale także do szerokiego kręgu odbiorców literatury pięknej.

.

.

.

J. Pacławski, Dąbrowski (red.), O twórczości Wiesława Myśliwskiego. W osiemdziesiątą rocznicę urodzin, 2012, cena 21,00 zł (oprawa twarda), 15,75 zł (oprawa miękka)

k56

Jan Pacławski, Andrzej Dąbrowski (red.), O twórczości Wiesława Myśliwskiego. W osiemdziesiątą rocznicę urodzin, 2012, 170 s., format A5, ISBN 978-83-7133-514-3, ISBN 978-83-60108-76-5, cena 21,00 zł (oprawa twarda), 15,75 zł (oprawa miękka)

Prezentowana publikacja ma charakter księgi jubileuszowej przygotowanej z okazji osiemdziesiątej rocznicy urodzin wybitnego polskiego pisarza drugiej połowy XX wieku – Wiesława Myśliwskiego. Na treść pracy składa się kilka artykułów, w których poszczególni autorzy dokonują charakterystyki i analizy twórczości pisarza w różnych kategoriach (m.in. mit kultury chłopskiej oraz zjawiska fantastyczne i paranormalne w prozie i dramatach Myśliwskiego).

.

.

.

P. Pietrych, Aleksander Wat w Polsce powojennej (1946-1953). Teksty i konteksty, 2011, cena 43,05 zł

k57

Piotr Pietrych, Aleksander Wat w Polsce powojennej (1946-1953). Teksty i konteksty,2011, 359 s., format B5, ISBN 978-83-7133-490-0, cena 43,05 zł

Niniejsza publikacja poświęcona jest tekstom eseistycznym i publicystycznym Aleksandra Wata, pozostającym dotychczas na marginesie zainteresowań historyków literatury. Składa się z trzech części, których porządek wyznacza chronologia. Dotyczą one kolejno lat 1920-1942 (droga Wata futurysty do i od komunizmu), 1946-1957 (działalność publicystyczna Wata po powrocie do Polski z ZSRR) oraz lat sześćdziesiątych (Dziennik bez samogłosek jako dokument zmagania Wata z własną biografią).

.

.

.

D. Połowniak-Wawrzonek, Wpływ mediów na współczesną polską frazeologię, 2010, cena 47,25 zł

k58

Dorota Połowniak-Wawrzonek, Wpływ mediów na współczesną polską frazeologię,2010, 400 s., format B5, ISBN 978-83-7133-459-7, cena 47,25 zł

Publikacja składa się z pięciu rozdziałów, w których – opierając się na wybranych przykładach – opisano wpływ filmu, serialu telewizyjnego, piosenki, polityki, reklamy, popularnych programów telewizyjnych, radiowych, prasy na współczesną polską frazeologię. Całość monografii dopełnia wstęp, zakończenie, bibliografia, wykaz źródeł, wykaz skrótów, oraz indeks. Odnotowano w nim postaci kanoniczne stałych połączeń analizowanych w pracy. W przypadku gdy związek jest tak silnie utrwalony i popularny w polszczyźnie, że oprócz postaci kanonicznej utrwala się pochodzący od niej schemat z wariantywnymi elementami, kojarzący się użytkownikom języka z pierwowzorem, strukturę taką również rejestrowano w indeksie. Prezentowana praca kierowana jest nie tylko do językoznawców, ale także do badaczy mediów, współczesnej kultury, dziennikarzy. Również przeciętnemu użytkownikowi języka uzmysłowi ona pewne mechanizmy, związane z wpływem mediów, ujawniające się we współczesnej polskiej frazeologii. Jeszcze dziś wielu językoznawców uznaje frazeologizmy za ustabilizowane jednostki języka, w małym stopniu ulegające przekształceniom. Ta rozprawa ukazuje, jak duża jest zmienność tego typu jednostek w tekstach współczesnej polszczyzny, jak wielu celom mogą one służyć, jak różne funkcje spełniają. Obserwacje języka, w tym przypadku frazeologii współczesnej polszczyzny, ujawniają również mechanizmy występujące globalnie we współczesnej kulturze, w której wpływ mediów zaznacza się coraz wyraźniej.

M. Preyzner, Uspójnianie tekstu, 2006, cena 21,00 zł

k59

Marcin Preyzner, Uspójnianie tekstu,2006, 200 s., format B5, ISBN 83-7133-315-3, cena 21,00 zł

Celem niniejszej pracy jest przedstawienie z jednej strony istnienia tekstu – i jest to tekst przedmiotowy – cytowany – i zaistniewania tekstu – i jest to tekst właśnie pisany. I tak by było, gdybyśmy myśleli po staremu. Jednak tekst istniejący to tekst powstający w odbiorze – właściwie trudno nawet mówić o odbiorze – bo pod wpływem bodźców-tekstu powstaje w odbiorcy suwerenny tekst, co prawda sterowany tekstem odbieranym – ale nie identyczny z nim, nie tożsamy. M. Preyzner, Uspójnianie…, s. 10

.

.

.

S. Rogala, Twórczość literacka Kornela Filipowicza, 2005, cena 26,25 zł

k61

Stanisław Rogala, Twórczość literacka Kornela Filipowicza, 276 s., format A5, ISBN 83-7133-278-5, 2005, cena 26,25 zł

Praca stanowi próbę podsumowania dorobku twórczości Kornela Filipowicza i jednocześnie zsyntetyzowania dotychczasowego dorobku historycznoliterackiego i badawczego jego poprzedników. W analizie swej autor opracowania starał się przedstawić dające się wyodrębnić nurty tematyczno-problemowe i formy wypowiedzi, jakimi posługiwał się Kornel Filipowicz, z uwzględnieniem kontekstu społeczno-politycznego i literackiego. Obok płaszczyzny treści uwzględnione zostały inne dominanty dzieła literackiego, jak narracyjne techniki opisu świata, płaszczyzna postaci, kompozycji. W ten sposób autor starał się stworzyć w książce całościowy obraz dokonań prozatorskich i poetyckich pisarza, a odwołania do utworów z uwzględnieniem ich chronologii powstawania pozwoliły uchwycić kierunki przeobrażeń i zmian, jakim podlegało to pisarstwo.

.

.

.

A. Rosińska-Mamej, Fonetyka i fonologia języka polskiego. Skrypt dla studentów, 2014, cena 10,50 zł

k62

Agnieszka Rosińska-Mamej, Fonetyka i fonologia języka polskiego. Skrypt dla studentów, 2014, 100 s., format A5, ISBN 978-83-7133-596-9, cena 10,50 zł

Niniejsza pozycja stanowi pierwszą część serii skryptów do nauki gramatyki opisowej języka polskiego. Pomysł stworzenia takiej publikacji zrodził się z potrzeb dydaktycznych. Autorami poszczególnych części serii są nauczyciele akademiccy, którzy od lat prowadzą zajęcia z przedmiotu gramatyka opisowa języka polskiego. Oprócz prezentowanej częściFonetyka i fonologia języka polskiego. Skrypt dla studentów powstała już część Składnia języka polskiego. Skrypt dla studentów (autorstwa Joanny Senderskiej), a publikacje dotyczące fleksji i słowotwórstwa są przygotowywane. Książki powyższe adresowane są do studentów filologii polskiej (ze specjalnością nauczycielską, a także nienauczycielską), jak i do studentów innych kierunków humanistycznych mających w programie naukę o języku.

.

.

.

P. Rosiński, Sztuka w Pismach Stefana Żeromskiego. Recepcja i oddziaływanie, 2015, cena 33,60 zł

Sztuka w pismach_okl.cdrPiotr Rosiński, Sztuka w Pismach Stefana Żeromskiego. Recepcja i oddziaływanie, 2015, 328 s., format B5, ISBN 978-83-7133-622-5, cena 33,60 zł

Tematyka książki dotyczy zainteresowań i wypowiedzi Stefana Żeromskiego na temat malarstwa, rzeźby i architektury. Badanie stanowiska pisarza przeprowadzone zostało z punktu widzenia historii sztuki. Omówiono preferowane przez autora Popiołów motywy ikonograficzne oraz tzw. style odbioru i nadania. Praca w znacznej części bazuje na niepublikowanych materiałach źródłowych – listach malarzy, rzeźbiarzy, muzealników, historyków sztuki do Żeromskiego, które pokazują ważną rolę pisarza w tym środowisku. Krąg odbiorców książki mogą stanowić literaturoznawcy, historycy i teoretycy sztuki oraz inni badacze życia artystycznego Młodej Polski.

.

M. Ruszkowski, Kategorie pośrednie w składni polskiej, 2001, cena 3,68 zł

k63

Marek Ruszkowski, Kategorie pośrednie w składni polskiej, 96 s., format A5, ISBN 83-7133-151-7, 2001, cena 3,68 zł

Po raz pierwszy w tak szerokim zakresie zaprezentowano kategorie pośrednie w składni polskiej. Przyjęta w pracy koncepcja kategorii pośredniej zakłada, że jest to nieostra relacja między klasami jednostek składniowych, które można różnie interpretować. Autor rozpatruje następujące opozycje: wypowiedzenia pojedyncze – wypowiedzenia złożone, zdania nierozwinięte – zdania rozwinięte, zdania bezpodmiotowe – zdania zawierające podmiot, relacje między częściami zdania (dopełnienie – okolicznik, modulant – okolicznik, relacje między rodzajami okoliczników), parataksa – hipotaksa, relacje między typami parataksy, relacje między typami hipotaksy, wypowiedzenia wewnętrznie nawiązane – inne typy konstrukcji złożonych. Przejrzysty i jasny sposób opisu – odwołujący się ponadto do ujęć dydaktycznych – sprawia, że praca, poza walorami poznawczymi, stanowić będzie również wartościową pomoc dydaktyczną.

.

.

.

M. Ruszkowski, Słownik polskich pleonazmów i tautologii, 2012, cena 13,65 zł

k64

Marek Ruszkowski, Słownik polskich pleonazmów i tautologii, 2012, 169 s., format A5, ISBN 978-83-7133-529-7, cena 13,65 zł

Jest to pierwszy na gruncie polskim słownik tego typu. Składa się z dwóch części – teoretycznej i praktycznej (słownika). Pierwsza z nich zawiera następujące podrozdziały: 1. Pojęcia pleonazm i tautologia; 2. Trudności klasyfikacyjne; 3. Zróżnicowanie stylistyczne pleonazmów i tautologii; 5. Struktura składniowa pleonazmów; 6. Typy tautologii ze względu na udział części mowy; 7. Normatywna ocena pleonazmów i tautologii; 8. Zawartość słownika. Definiuje więc przedmiot badań, pokazuje możliwości klasyfikacji zebranego materiału oraz podaje informacje na temat struktury i zawartości słownika. Część praktyczna (słownik) zawiera 400 (dokładnie 397) nadmiarowych połączeń semantycznych, które zostały podzielone na dwie grupy – pleonazmy (połączenia elementu nadrzędnego i podrzędnego) oraz tautologie (połączenia elementów współrzędnych). Przykłady pochodzą zarówno ze źródeł pisanych (prasa, literatura piękna, inne teksty pisane), jak i polszczyzny mówionej (w tym tekstów czytanych) – radia, telewizji, języka potocznego. Materiał ma charakter pierwotny (zbierany przez autora od początku lat dziewięćdziesiątych) i wtórny (wynotowany z prac językoznawczych).

.

.

M. Ruszkowski, Statystyka w badaniach stylistyczno-składniowych, 2004, cena 18,90 zł

k65

Marek Ruszkowski, Statystyka w badaniach stylistyczno-składniowych, 144 s., format A5, ISBN 83-7133-235-1, 2004, cena 18,90 zł

Nie ma w Polsce dotychczas pracy, która stanowiłaby statystyczno-metodologiczną refleksję nad stylistycznym badaniem podsystemu języka. Książka ta nie rości sobie prawa do wyczerpującego potraktowania problematyki kwantytatywnej w badaniach składni stylistycznej, jest natomiast próbą pokazania, jak świadomie, a nie intuicyjnie, korzystać z dobrodziejstw statystyki, jakie niebezpieczeństwa czyhają na badacza i jak trudno rzetelnie przeprowadzić analizy i interpretacje oparte na statystyce. Autor nie posługuje się wyrafinowanymi technikami statystycznymi, ale dokonuje przeglądu i omówienia wybranych zagadnień ilościowych z zakresu stylistycznego badania składni. Statystyka jest działem matematyki i rzadko kiedy wyłożona jest przystępnie dla czytelnika o niedużej wiedzy matematycznej. Autor chce zerwać z tą tradycją.

.

.

.

M. Ruszkowski (red), Wielojęzyczność w perspektywie stylistyki i poetyki, 2004, cena 18,90 zł

k69

Marek Ruszkowski (red.), Wielojęzyczność w perspektywie stylistyki i poetyki, , 228 s., format A5, ISBN 83-7133-232-7, 2004, cena 18,90 zł

Prezentowany tom jest pokłosiem konferencji naukowej Wielojęzyczność w perspektywie stylistyki i poetyki, która odbyła się w Kielcach. Zorganizował ją Zakład Stylistyki Instytutu Filologii Polskiej Akademii Świętokrzyskiej im. Jana Kochanowskiego pod egidą Komisji Poetyki i Stylistyki Międzynarodowego Komitetu Slawistów oraz Komisji Stylistycznej Komitetu Językoznawstwa polskiej Akademii Nauk. Była to XV konferencja stylistyczna.

.

.

.

.

J. Senderska, Składnia języka polskiego. Skrypt dla studentów, 2013, cena 10,50 zł

k66

Joanna Senderska, Składnia języka polskiego. Skrypt dla studentów, 2013, 86 s., format A5, ISBN 978-83-7133-542-6, cena 10,50 zł

Niniejsza publikacja omawia zagadnienia włączane tradycyjnie do programu nauczania gramatyki opisowej jak również niektóre kwestie związane z poprawnym używaniem języka polskiego w zakresie składni oraz interpunkcji. Skrypt ma służyć studentom do przygotowania się do zajęć z gramatyki opisowej języka polskiego oraz do egzaminu z tego przedmiotu. W celu poszerzenia wiedzy odbiorców oraz wskazania im drogi samodzielnego rozwoju intelektualnego w książce umieszczone zostały dodatkowe informacje, uzupełnienia oraz odsyłacze do literatury przedmiotu.

.

.

.

J. Senderska, Zdania względne w historii polszczyzny, 2013, cena 16,80 zł

k75

Joanna Senderska, Zdania względne w historii polszczyzny, 2013, 174 s., format B5, ISBN 978-83-7133-566-2, cena 16,80 zł

Publikacja poświęcona jest omówieniu konstrukcji ze zdaniami względnymi wyekscerpowanymi z tekstów pochodzących z różnych epok w historii języka polskiego (od początków doby staropolskiej do końca doby nowopolskiej). Książka przeznaczona jest dla specjalistów, głównie historyków języka i syntaktyków.

.

.

.

.

.

B. Utkowska, K. Jaworski (red.), Literatura i życie artystyczne XIX i XX wieku. Prace ofiarowane Profesorowi Zdzisławowi Jerzemu Adamczykowi w roku Jubileuszu, 2006, cena 40,95 zł

k46

Beata Utkowska, Krzysztof Jaworski (red.), Literatura i życie artystyczne XIX i XX wieku. Prace ofiarowane Profesorowi Zdzisławowi Jerzemu Adamczykowi w roku Jubileuszu, 2006, 360 s., format B5, ISBN 83-7133-313-7, cena 40,95 zł

Autorami rozpraw i artykułów w niniejszym tomie są przyjaciele, współpracownicy i uczniowie Profesora, doceniający wkład Jubilata w rozwój polskich badań historycznoliterackich oraz polskiego edytorstwa naukowego, wdzięczni za inspiracje, pomoc, wsparcie. Tematyka i kompozycja tomu próbuje podążyć śladami pasji naukowych Jubilata. W pierwszej części zebrane zostały teksty poświęcone literaturze i kulturze XIX i początku XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem takich pisarzy, jak: Eliza Orzeszkowa, Władysław Reymont, Stefan Żeromski, Stanisław Wyspiański. W części drugiej znalazły się szkice dotyczące twórczości artystów XX wieku, m.in. Czesława Miłosza i Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Tom zamyka archiwum literackie, w którym zgromadzone zostały opracowania listów pisarzy polskich przełomu XIX i XX wieku, w tym Walerego Przyborowskiego, oraz korespondencji kierowanej do Żeromskiego.

.

A. Wileczek, Świadectwa - ślady - znaki. Lapidarium jako strategia formy, 2010, cena 34,65 zł

k76

Anna Wileczek, Świadectwa – ślady – znaki. Lapidarium jako strategia formy,2010, 350 s., format B5, ISBN 978-83-7133-446-7, cena 34,65 zł

Celem niniejszej pracy jest próba identyfikacji oraz propozycja metodologiczna opisu specyficznych tworów literackich, które „ślady rozumienia” ujmują w afirmującą formułę zdania, aforyzmu, sentencji, epigramu, fragmentu, inskrypcji, haiku – słowem miniatur tekstowych. Te zaś z woli twórcy zostały połączone w ramach określonego zbioru i są wyraźnym sygnałem rozumienia i interpretacji ludzkiego uniwersum. Owe relacje zaskakują różnorodnością genologicznych inspiracji, transgresyjnością, fascynują zręczną grą pomiędzy linearnym ograniczeniem językowego tworzywa, zwięzłością, schematyzmem konwencji a potrzebą utrwalania epistemologicznych konkretów, elementów biografii myśli, stanu umysłu w chwili „ostrego zrozumienia”. Rozpoznana i określona powyżej struktura formalna dzieła jest więc odpowiedzią twórcy na niemożność całościowego poznania uniwersum i wyrażenia owego doświadczenia w sposób pełny i spójny. Pozwala także na wstępną definicję przedmiotu – lapidarium jako przestrzeni tekstowej, w której zgromadzone zostały jednostki wypowiedzeniowe jedno- lub kilkuzdaniowe, aforyzmy, fragmenty lub też interpretujące „notatki” zakreślone przy lekturze tekstów cudzych, poetyckie błyski i sentencje oraz zwięzłe „prozaizmy”. Wielokształtność, wielowymiarowość i błyskotliwość tekstu lapidaryjnego oraz sposob badawczego oglądu zaproponowany w książce nie ograniczają kręgu odbiorców do znawców literatury czy języka, wręcz przeciwnie – rozszerzają go na zainteresowanych ponowoczesną formułą duchowości i przekonanych, że „prawdę naszej epoki nie przekaże żadna epepeja. Błyski, urywane zdania, krótkie sentencje … to najwyżej”.

M. Wójcik (oprac.), Emil Zegadłowicz, Stefan Żechowski, Marian Ruzamski. Korespondencja z lat 1936-1937 i 1938-1944, t. 1-2, 2002, cena 21,00 zł

k70

Emil Zegadłowicz, Stefan Żechowski, Marian Ruzamski. Korespondencja z lat 1936-1937 i 1938-1944, t. 1-2,oprac. Mirosław Wójcik, 2002, format A5, t. 1-2, 428 s. (t. 1), 352 s. (t. 2), 2002, ISBN 83-7133-163-0, cena 21,00 zł

W udostępnionej tu czytelnikowi korespondencji Mirosław Wójcik zastosował bardzo funkcjonalny chwyt kompozycyjny, rezygnując z prezentowania listów Zegadłowicza, Żechowskiego i Ruzamskiego w postaci trzech osobnych bloków. W zamian skonstruował on fascynującą „opowieść epistolarną” z wyraźnie zarysowaną dramatyczną fabułą. Korespondencja ta zawiera bowiem typowy „portret artysty z czasów młodości” (Żechowski), z postacią Zegadłowicza w tle i z listami Ruzamskiego, będącymi w tym wypadku doskonałym kontrapunktem realistycznym, środowiskowym i obyczajowym. Blok korespondencji przygotowany przez Mirosława Wójcika wnosi wiele nowego do historii gorzeńskiego dworu, oddaje znakomicie klimat epoki, czyli schyłku II Rzeczypospolitej, przynosi wiele nowych informacji o okolicznościach powstawania dzieła Emila Zegadłowicza [Motorów]. Praca wzbogaca wiedzę zarówno o pisarzu, jak i międzywojennej epoce w literaturze i sztuce.

A. Wzorek, Twórczość Ireny Zarzyckiej, 2004, cena 26,25 zł

k71

Anna Wzorek, Twórczość Ireny Zarzyckiej,260 s., format 5, ISBN 83-7133-229-7, 2004, cena 26,25 zł

Książka stanowi obszerne opracowanie twórczości Ireny Zarzyckiej. Składa się z trzech rozdziałów traktujących kolejno o powieściach tej autorki, krótkich formach narracyjnych i wierszowanych bajkach dla dzieci, wreszcie recepcji pisarstwa. Wprowadza odbiorcę w świat dzikusek, córek wichru i kwiatów jabłoni, a przez to pokazuje cechy romansu z przełomu lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku. Zawiera omówienie najpopularniejszych schematów fabularnych, występujących w międzywojennych powieściach popularnych. Porusza także kwestie związane ze stereotypizacją postaci oraz standardowością języka; pokazuje odmienność pisarstwa Ireny Zarzyckiej na tle międzywojennej prozy przeznaczonej do masowego odbioru. Książka adresowana jest zwłaszcza do pracowników naukowych i studentów polonistyki. Mogą po nią sięgać również wszyscy zainteresowani rozwojem literatury popularnej.

.

.

.

A. Wzorek, W kręgu wybranych dramatów międzywojennych, 2009, cena 22,05 zł

k72

Anna Wzorek, W kręgu wybranych dramatów międzywojennych, 2009, 207 s., format B5, ISBN 978-83-7133-401-6, cena 22,05 zł

Na niniejszą książkę składają się szkice traktujące o wybranych sztukach, mniej lub bardziej zapomnianych przez teatry, stosunkowo rzadko poddawanych analizie, niewznawianych drukiem, a które w swoim czasie odegrały pewną rolę, były ważnym wydarzeniem literackim czy teatralnym, stając się przedmiotem dyskusji i polemik. Można powiedzieć, odwołując się do nomenklatury Kwiatkowskiego, iż wiele spośród zaprezentowanych tutaj tekstów to utwory pozostające „w stanie hibernacji”, czyli słusznie lub niesłusznie zapomniane przez teatry i wydawców. Taki status z całą pewnością posiadają komedie Słonimskiego, dramat Bąka, wodewil Tuwima i Hemara – sztuki, które do tej pory nie doczekały się edycji książkowej; czy „Miłość panieńska” Kuncewiczowej, „Wojna wojnie” Nowaczyńskiego, „Kostium arlekina” Rybickiego czy „Samuel Zborowski” Goetla – które z kolei po wojnie nie były w ogóle inscenizowane. Przywołane utwory podzielono na pięć grup:

1) dramaty awangardowe,2) komedie (tutaj dodatkowo wyodrębniono komedie społeczno-polityczne oraz komedię „naukową”),3) dramaty feministyczne,4) dramaty psychologiczne,5) dramaty historyczne (tu również pojawia się dodatkowe rozróżnienie: realistyczne dramaty historyczne i dramat biograficzny).

P. Zbróg, Budowa i składnia podmiotu szeregowego w polszczyźnie do 1939 roku, 2010, cena 29,40 zł

k73

Piotr Zbróg, Budowa i składnia podmiotu szeregowego w polszczyźnie do 1939 roku,2010, 264 s., format B5, ISBN 978-83-7133-455-9, cena 29,40 zł

Niniejsza monografia składa się z sześciu części. W pierwszych dwóch skupiono się na literaturze przedmiotu i pokazano jak przedstawiają się w niej kwestie terminologiczne związane z podmiotem szeregowym i kryteriami jego wyróżnienia oraz zagadnienia dotyczące opisu składni tego podmiotu i orzeczenia. W części trzeciej przedstawiono szczegółowo budowę i składnię podmiotu szeregowego w staropolszczyźnie. W odróżnieniu od opisów obejmujących fazę średniopolską i nowopolską, więcej miejsca poświęcono budowie szeregów, jak również ich pozycji wobec orzeczenia. Dzięki temu pokazano, że już w okresie staropolskim ukształtowały się typowe warianty szeregów. W kolejnych okresach odnotowano jedynie zmiany jakościowe w ich budowie, nie charakteryzowano zaś dokładniej elementów wchodzących w skład szeregu. Część czwarta (poświęcona fazie średniopolskiej) i piąta (faza nowopolska) to przede wszystkim opis dostosowania formy osobowej i przymiotników do podmiotu szeregowego. W szóstej syntetycznie przedstawiono cechy szeregów oraz główne tendencje w składni podmiotu i orzeczenia od doby średniopolskiej do 1939 roku.

.

.

P. Zbróg, Dyskusyjne problemy akomodacji morfologicznych w opisie generatywnym, 2003, cena 10,50 zł

k74

Piotr Zbróg, Dyskusyjne problemy akomodacji morfologicznych w opisie generatywnym, 216 s., format B5, ISBN 83-7133-188-6, 2003, cena 10,50 zł

Książka jest znakomitym komentarzem do Gramatyki opisowej języka polskiego I. Bobrowskiego. Autor skupił w niej uwagę na jednym z podstawowych zagadnień opisu generatywnego języka fleksyjnego, tj. na relacjach morfologicznych zachodzących pomiędzy elementami wytworzonych rządków terminalnych. Teoria generatywna wypracowana została na podstawie angielskich danych językowych. Piotr Zbróg porusza się więc w ramach wyznaczonego przez Karla Poppera falsyfikacjonistycznego paradygmatu nauki, w którym najpierw postuluje pewne hipotezy, krótko weryfikując je pozytywnie, by następnie podjąć trud ich sfalsyfikowania, a w kolejnym etapie pracy naukowej zastąpić je hipotezami bardziej prawdopodobnymi.

.

.

.

.