Przysposobienie obronne i przeszkolenie wojskowe studentów i studentek

Na podstawie nowych przepisów prawnych wprowadzanych sukcesywnie przez ustawodawcę od 2002 roku Ministerstwo Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministerstwem Edukacji i Nauki umożliwia studentom i studentkom spełnienie obowiązku służby wojskowej w trakcie studiów.

Ustawa z dnia 13 września 2002 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. z 2002 r., nr 166, poz. 1363) wprowadziła nowy system szkolenia wojskowego studentów i absolwentów szkół wyższych. Szczegółowo kwestie te reguluje Rozporządzenie ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 2 października 2003 r. w sprawie sposobu przeprowadzania przysposobienia obronnego studentów studentek (Dz.U. z 2003 r., nr 174, poz. 1686 z późn. zm.).

Na mocy tych przepisów szkolenie wojskowe realizowane jest w dwóch etapach:
• kształcenie teoretyczne z zakresu przysposobienia obronnego realizowane w uczelni w systemie samokształcenia i konsultacji;
• przeszkolenie wojskowe trwające do 6 tygodni realizowane w ośrodkach szkoleniowych przy wyższych szkołach oficerskich.

Zgodnie z powyższymi uregulowaniami, student, który zaliczył pierwszy rok studiów zawodowych lub jednolitych magisterskich może realizować na swój wniosek program przysposobienia obronnego (studenci II roku studiów licencjackich – w semestrze zimowym; studenci II r. jednolitych studiów magisterskich – w semestrze letnim).

Wnioski w tej sprawie należy składać w odpowiednich Instytutach (wniosek wg załączonego wzoru)

Pobierz wniosek
• studenci studiów licencjackich – do 31 października
• studenci jednolitych studiów magisterskich – do 31 marca

Zajęcia z przedmiotu Przysposobienie obronne mają postać konsultacji (wykładów) prowadzonych przez konsultanta w wymiarze, co najmniej 2 godzin w semestrze. Zajęcia kończy egzamin pisemny w formie testu, którego wynik wpisywany jest do indeksu i karty egzaminacyjnej. Program przysposobienia obronnego oraz zakres wiedzy objętej egzaminem określają załączniki nr 1 i nr 2 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 2 października 2003 r. (Dz.U. z 2003 r., nr 174, poz. 1686 z późn. zm.).

Pomocą naukową w realizacji programu przysposobienia obronnego jest podręcznik Obrona narodowa w tworzeniu bezpieczeństwa III RP – praca zbiorowa pod redakcją płk dr hab. Ryszarda Jakubczaka dostępna w wypożyczalni Biblioteki Głównej AŚ.

Student, który zdał egzamin z przysposobienia obronnego z wynikiem pozytywnym, powinien w ciągu miesiąca od dnia egzaminu (nie później jednak niż do 30 kwietnia - studenci studiów licencjackich i nie później niż do 31 października – studenci studiów magisterskich) złożyć we właściwej terytorialnie dla siebie Wojskowej Komendzie Uzupełnień wniosek o powołanie do odbycia przeszkolenia wojskowego studentów. Złożenie takiego wniosku jest warunkiem niezbędnym do zakwalifikowania do drugiego etapu szkolenia wojskowego studentów i studentek.

Praktyczne przeszkolenie wojskowe odbywa się w ośrodkach szkoleniowych w okresie przerwy wakacyjnej i jest zakończone egzaminem.

Student (studentka), który odbył obydwa etapy szkolenia wojskowego i zdał z oceną pozytywną egzaminy zostaje przeniesiony do rezerwy w stopniu wojskowym kaprala.

W przypadku, gdy student nie został zakwalifikowany do odbycia drugiego etapu przeszkolenia, przeniesienie do rezerwy otrzymuje z chwilą ukończenia studiów w stopniu wojskowym szeregowego.

Szczegółowe informacje dotyczące zasad odbywania przysposobienia obronnego i przeszkolenia wojskowego można znaleźć m.in. na stronach internetowych:

Warto pamiętać, że:
• przysposobienie obronne prowadzone w systemie samokształcenia i konsultacji jest nieobowiązkowym przedmiotem nauki objętym planem studiów, kończy się egzaminem w formie testu;
• nieprzystąpienie lub niezdanie egzaminu z przysposobienia obronnego nie ma wpływu na zaliczenie semestru (roku studiów);
• po zdaniu egzaminu z przysposobienia obronnego student ma możliwość odbycia tzw. krótkotrwałego (do 6 tygodni) przeszkolenia wojskowego w jednostce wojskowej lub centrum szkolenia wojskowego (pod warunkiem złożenia wniosku do odpowiedniego WKU i zakwalifikowania wnioskodawcy do przeszkolenia wojskowego);
• pozostali absolwenci szkół wyższych, którzy nie skorzystali z możliwości szkolenia wojskowego w okresie studiów, po ich zakończeniu mogą być powołani w ciągu 12 miesięcy do odbycia długotrwałego przeszkolenia wojskowego (do 3 miesięcy);
• spełnienie obowiązku służby wojskowej w trakcie studiów może być ważnym argumentem dla absolwentów szkół wyższych przy ewentualnych staraniach o zatrudnienie u pracodawców wymagających od pracowników uregulowanego stosunku do służby wojskowej.

Podstawowe akty prawne regulujące system szkolenia wojskowego studentów absolwentów szkół wyższych:
• Ustawa z dnia 21 listopada 1967 roku o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz.U. z 2002 r., nr 21, poz. 205 z póź. zm.), znowelizowana ustawą z dnia 13 września 2002 roku (Dz.U. nr 166, poz. 1363);
• Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie odbywania przeszkolenia wojskowego studentów absolwentów szkół wyższych (Dz.U. z 2003 r., nr 103, poz. 956);
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu oraz Ministra Zdrowia w sprawie sposobu przeprowadzania przysposobienia obronnego studentów studentek (Dz.U. z 2003 r., nr 174, poz. 1686).