W Uniwersytecie Humanistyczno-Przyrodniczym Jana Kochanowskiego w Kielcach na 7 wydziałach i 3 jednostkach międzywydziałowych prowadzone są badania w 20 dyscyplinach naukowych :
Prowadzone badania naukowe mają w większości charakter podstawowy. Tematyka badań jest bardzo szeroka i zróżnicowana i wiąże się także z regionem.
Badania finansowane są głównie ze środków budżetowych a w szczególności ze środków przeznaczonych na finansowanie działalności statutowej, badań własnych, projektów badawczych.
Uczelnia prowadzi też badania finansowane z 7 PR Unii Europejskiej.
Nauki historyczne koncentrują się m.in. nad procesem dziejowym Małopolski Północnej. Obejmują swym zakresem hutnictwo żelaza w Europie z uwzględnieniem regionu świętokrzyskiego, procesy społeczno kulturowe Europy, zagadnienia religijności późnośredniowiecznej, architektury wszesnośredniowiecza. Prowadzone są badania okresu średniowiecza w ramach takich zagadnień historycznych jak: nauka i technika, procesy modernizacyjne przemysłu na ziemiach polskich, historia oświaty w Polsce. Ponadto prowadzi się badania dziejów polskich powstań narodowych i I wojny światowej.
W zakresie historii najnowszej tematyka badań obejmuje stosunki polsko-słowackie, historię USA, społeczność żydowską, stosunki Państwo-Kościół, kobieta w społeczeństwie polskim.
Zadania z zakresu nauk filologicznych związane są z:
Instytut Filologii Rosyjskiej zajmuje się następującymi zagadnieniami:
Tematyka bibliotekoznawstwa i dziennikarstwa koncentruje się wokół następującej tematyki:
Prowadzone tematy badawcze w Instytucie Matematyki obejmują problematykę:
Badania z zakresu fizyki to badania podstawowe, które wpasowują się w europejskie i światowe badania dotyczące poznania struktury materii oraz poznania charakteru oddziaływań fundamentalnych.
fizyka jądrowa niskich i wysokich energii
fizyka atomowa
fizyka molekularna i biofizyka
astronomii
fizyki teoretycznej
dydaktyki fizyki
Nauki chemiczne prowadzone są w trzech głównych kierunkach:
W ramach tego kierunku badań opracowuje się i doskonali metodyki analiz geochemicznych biowskaźników roślinnych, gleb, osadów wodnych, wód powierzchniowych i podziemnych.
Synteza, badanie właściwości fizykochemicznych oraz analiza substancji biologicznie aktywnych ma duże znaczenie w przypadku poszukiwania nowych leków, środków ochrony roślin , a także substancji obecnych w żywności i dodawanych do niej. W przypadku tych ostatnich są to na przykład naturalne i syntetyczne mikroskładniki o charakterze przeciwutleniaczy, chroniące organizmy przed szkodliwym działaniem wolnych rodników.
Badania obejmują na przykład związki, o strukturze terpenoidowej, steroidowej i połączenia heteroaromatyczne jako potencjalne insektycydy, związki zapachowe, bakterio- i grzybobójcze oraz leki. Badania fizykochemiczne tych związków chemicznych i ich analizy wykonuje się metodami chromatograficznymi, spektralnymi, elektrochemicznymi, elektrycznymi, termochemicznymi, fotofizycznymi, fotochemicznymi, optycznymi, obejmując między innymi, ich właściwości utleniająco-redukujące i antykorozyjne.
Badania koncentrują się na opracowaniu metod otrzymywania koksu wysokiej jakości z węgli gorszej jakości, w celu poszerzenia bazy surowcowej do otrzymania koksu wielkopiecowego. Wymienione badania obejmują również wyjaśnienie różnic w mechanizmach powstawania koksu z różnych węgli oraz opracowanie takich warunków otrzymywania koksu, aby koks dobrej jakości, o wymaganych parametrach fizykochemicznych, można było otrzymywać z różnych rodzajów węgla .
W zakresie nauk biologicznych są realizowane badania z różnych, najczęściej podstawowych dyscyplin. Zaznacza się wyraźny podział na trzy grupy:
Zakres, problematyka badawcza i znaczenie prowadzonych badań są zróżnicowane, od regionalnych do ponadkrajowych. Przewidywane rezultaty przyczynią się do rozwoju określonych dyscyplin biologicznych i pokrewnych jak również zostaną w większości wykorzystane w praktyce na potrzeby gospodarki, różnych dziedzin rolnictwa, leśnictwa, lecznictwa, farmacji, edukacji ekologicznej.
Należy także podkreślić bezpośredni związek zakładanych efektów badań z potrzebami społecznymi , będą przydatne ochronie zdrowia, przyrody i środowiska.
Badania z zakresu entomologii, nad biologią i ekologią wybranych grup owadów dostarczą nowe dane z zakresu biologii i sposobów ochrony gatunkowej lub rezerwatowej wybranej entomofauny, mają znaczenie dla rolnictwa i leśnictwa.
Badania z zakresu mikrobiologii dotyczą: immunochemii oraz struktury chemicznej lipopolisacharydów Proteus sp, zastosowania syntetycznych peptydów w diagnostyce Proteus sp. i Helicobacter pylori oraz identyfikacji i określenia aktywności ureolitycznej, proteolitycznej i antybiotykooporności bakterii środowiskowych m in. o znaczeniu chorobotwórczym.
Badania z zakresu anatomii kręgowców odnoszą się do morfologii, topografii, cytoarchitektoniki i ultrastruktury somatycznego i autonomicznego układu nerwowego kręgowców, a także magistral tętniczych głowy u wybranych grup kręgowców. Maja one charakter naukowy.
Badania z zakresu biologii komórki skupiają się na analizie aktywności enzymów układu lizosomalnego z równoległą oceną dynamiki zmian zachodzących w strukturze komórki na poziomie submikroskopowym w komórkach modelowych zwierząt po obciążeniu cytostatykami, a także cytostatykami w połączeniu lekami osłonowymi. Badania mają charakter naukowy a także mogą być zastosowane w diagnostyce medycznej.
Badanie z zakresu reakcji wybranych roślin na stosowane substancje wzrostowe nowej generacji oraz na promieniowanie laserowe oraz rentgenowskie, oznaczenie cech morfologicznych i zawartości barwników fotosyntetycznych różnych gatunków roślin, a także wpływ czynników zewnętrznych na wymianę gazową roślin.
Prowadzone są badania zasobów , ekologii, rozmieszczenia oraz roli porostów w strukturze i dynamice roślinności w Polsce. Obejmują one tez badania nad ultrastrukturą glonów i sinic glebowych Południowych Szetlandów Zachodniej Antarktyki, opracowanie glonów jaskiniowych Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej oraz wpływów urbanizacji i industrializacji na szate roślinną w wybranych ośrodkąch miejskich województwa świętokrzyskiego. Prowadzone są także badania nad rolą banku nasion w procesach ekologicznych oraz związane z ochroną muraw kserotermicznych Ponidzia.
W obrębie nauk geograficznych przedmiotem badań szczegółowych i interdyscyplinarnych jest udoskonalenie metod badań środowiskowych
Kolejnym przedmiotem służącym rozwojowi geograficznych dyscyplin naukowych jest prowadzenie badań w zakresie sfery społeczno-ekonomicznej. Reorganizacja systemów polityczno-gospodarczych rzutuje na zmiany w środowisku geograficznym w całym kraju.
Ważnym przedmiotem badań będzie poznawanie znaczenia bazy filozoficzno-metodologicznej dla rozwoju dyscyplin geograficznych.
Przedmiotem badań jest optymalizacja istniejących i wypracowanie nowych metod w procesie kształcenia i wychowania.
Z zakresu ochrony i kształtowania środowiska realizowane będą zadania służące rozwojowi geoekologii gleboznawstwo oraz badania środowiska przyrodniczego znajdującego się w fazie zaawansowanych i przyspieszających się przemian pod wpływem emisji suchej, wilgotnej i mokrej.
Projekty badawcze z zakresu pedagogiki wiążą się z następującymi obszarami problemowymi:
W naukach ekonomicznych główne kierunki badań naukowych to:
Gospodarka regionalna, funkcjonowanie finansów publicznych, polska myśl ekonomiczna oraz organizatorska, rynek pracy, system administracji publicznej, jakość stanowionego prawa, prawo miejscowe, polityka gospodarcza.
W pracach badawczych można wyróżnić następujące grupy tematyczne:
Głównym przedmiotem badań w tym obszarze jest analiza stanowionego prawa z punktu widzenia skuteczności zarządzania publicznego. Badania koncentrują się także nad rozwiązaniami prawa miejscowego w JST pod kątem poprawy jakości życia mieszkańców. Ponadto badania dotyczą form prawnych mienia komunalnego i rozwiązań instytucjonalnych w zakresie świadczenia usług publicznych. Podjęto także badania nad ekonomicznymi skutkami prawa.
Kontynuowano badania dotyczące nowych obszarów myśli ekonomiczno-społecznej. Prowadzono badania na temat praktyki organizatorskiej na terenie ziemi świętokrzyskiej w starożytności i średniowieczu. Efekty badań wyko0rzstywane SA do wzbogacania treści wykładów z przedmiotów: historia myśli ekonomicznej i rozwój współczesnej myśli ekonomicznej.
Badaniami objęto również dorobek Oskara Langego i Michała Kaleckiego w dziedzinie rozwoju powszechnej i polskiej myśli ekonomicznej, w tym zwłaszcza ich poglądy dotyczące teorii wzrostu, cyklu koniunkturalnego, polityki pieniężnej, interwencjonizmu gospodarczego państwa, polityki państwa wobec kapitału zagranicznego, zmian strukturalnych gospodarki.
Jednocześnie kontynuowane SA badania nad katolicka nauką społeczna ( zwłaszcza myśli Jana Pawła II) i jej wkładem we współczesna myśl ekonomiczną i politykę gospodarczą w dobie globalizacji, zwiększających się różnic dochodowych w układzie przestrzennym w skali gospodarki światowej.
Prowadzono badania zarówno nad podażowa, jak i popytowa strona rynku pracy. W badaniach strony podażowej zwrócono szczególną uwagę na kształtowanie kapitału ludzkiego przez system edukacyjny w regionie świętokrzyskim. Badano kwalifikacje, umiejętności i postawy nabywane w procesie kształcenia. W badaniach strony popytowej zwrócono szczególną uwagę na role małych, średnich firm w kreowaniu popytu na pracę a także na specyfikę form zatrudnienia w tych firmach (elastyczność formy zatrudnienia). Prowadzone są także badania nad historycznym ujęciem rynku pracy, że szczególnym uwzględnieniem okresu międzywojennego, na terenie ówczesnego woj. kieleckiego.
Badania koncentrują się na przyczynach i skutkach polityki banku centralnego dla gospodarki w okresie transformacji, w tym zwłaszcza nad walką z inflacja, optymalizacją stopy procentowej, wpływem decyzji banku centralnego i RPP na bieżącą koniunkturę gospodarczą. Innym aspektem badawczym w obszarze finansów publicznych jest polityka budżetowa jednostek samorządu terytorialnego, zakresu samodzielności finansowej samorządu a także polityka inwestycyjna samorządu terytorialnego w Polsce. Analizowane są przepisy prawa i ich skuteczność w kreowaniu lokalnej polityki rozwoju.
Badania tego obszaru dotyczą skuteczności oddziaływania współczesnego państwa na procesy gospodarcze w dobie globalizacji. Prowadzone analizy dotyczą procesów integracyjnych i globalizacyjnych w Europie, kształtowania się obszarów dominujących i peryferyjnych, a także roli polityki spójności Unii Europejskiej w łagodzeniu ubocznych skutków globalizacji.
W pracach badawczych można wyróżnić następujące grupy tematyczne:
W pracach badawczych Instytutu Zarządzania wyróżnić można następujące grupy tematyczne:
Badania naukowe i prace rozwojowe objęte są wieloletnim programem badań. Wyniki prowadzonych badań przyczyniają się do rozwoju dyscyplin naukowych.
W zakresie badań klinicznych należy podkreślić znaczenie prac w ginekologii i położnictwie. Badania dotyczące zaburzeń ciąży, cytodiagnostyki zmian szyjki macicy, w tym zastosowanie fluorobiologii „in vitro”, „in vivo”, mikroskopii fluorescencyjnej i fluorokolposkopii, mikroskopii fazowo-kontrastującej, komputerowej cytometrii obrazu, kolposkopii i videokolposkopii wyróżniają ośrodek kielecki w prowadzeniu tego typu badań. Ponadto prowadzenie szerokich badań profilaktycznych raka szyjki macicy, prace nad procesami starzenia się narządów płciowych kobiety oraz prace doświadczalne nad okresem menopauzy są istotnym wkładem w rozwój ginekologii i położnictwa w Polsce. Przygotowano m.in. następujące wydawnictwa książkowe: Cytodiagnostyka patologii szyjki macicy, Blackhorse 2002, Kolposkopia praktyczna, Blackhorse, 2005 (A. Malarewicz).
Innym obszarem badań naukowych z ginekologii i położnictwa są zjawiska odpornościowe, związane z zakażeniami szyjki macicy ludzkim wirusem brodawczaka, w tym problematyka immunomodulacji cytokinowej w uzyskiwaniu regresji HPV-zależnych zmian nabłonkowych, zastosowanie profilaktycznych szczepień przeciw wysokoonkogennym typom HPV, diagnostyka molekularna i immunohistochemiczna zakażeń HPV. Istotnym celem badań jest również optymalizacja programów przesiewowych w profilaktyce raka szyjki macicy oraz pozaustrojowe badania nad transferem łożyskowym leków ksenobiotyków w modelu dwustronnej perfuzji związku łożyska ludzkiego (m.in. metylortęć, blokery enzymu konwertującego i pochodne sulfonylomocznika).
Interesującym nowym działem są badania poświęcone nowotworom zrębu przewodu pokarmowego (Gastro Intestinal Stromal Tumours - GIST) pod kierunkiem S. Głuszka (tzw. rejestr świętokrzyski GIST). Badania, w tym m.in. obserwacje follow-up, są prowadzone według zasad, które rekomenduje zespół Centrum Onkologii – Instytutu w Warszawie pod kierunkiem prof. W. Ruki. Wynikiem uczestnictwa w pracach rejestru GIST są wspólne prace wygłoszone na konferencjach międzynarodowych (ASCO 2006) i publikacje w pismach z listy filadelfijskiej (Annals of Surgical Oncology 2007; 14(7): 2018-27). Prace z tej tematyki prezentowane były na polskich kongresach i w polskim piśmiennictwie (Polski Przegląd Chirurgiczny).
Określenie najkorzystniejszego sposobu leczenia w wymiarze efektów hormonoterapii zaawansowanego raka stercza jest ważną tematyką badawczą, która przyczyni się z pewnością do rozwoju tej dyscypliny naukowej. Dotychczas nie określono najkorzystniejszego sposobu leczenia w wymiarze efektów hormonoterapii zaawansowanego raka stercza. Toteż konieczne jest prowadzenie badań w tym temacie.
Znaczące są również prace dotyczące badań układu naczyniowego oka ludzkiego, w tym naczyń włosowatych siatkówki oka. A. Fryczkowski jest pomysłodawcą prototypu wielofunkcyjnego instrumentu do operacji odwarstwienia siatkówki (Retinal Surgery Instrument) i prototypu trepanu rogówkowego z próżniowym kołnierzem, którego zadaniem jest zapobieganie astygmatyzmowi rogówki, powstającemu w wyniku operacji jej przeszczepiania. Jest również pomysłodawcą operacyjnego sposobu korekcji niezborności (astygmatyzm rogówki) przy zastosowaniu tzw. permanentnych rogówkowych szwów refrakcyjnych, zastosowania protekcyjnej soczewki kontaktowej chroniącej siatkówkę wcześniaków przebywających w inkubatorze przed szkodliwym działaniem światła jarzeniowego, jak również konsultantem i pomysłodawcą opracowania tzw. cyfrowej angiografii fluoresceinowej.
Z zakresu dyscyplin zachowawczych badania ukierunkowane są na etiopatogenezę i leczenie padaczki u dzieci i dorosłych.
Wyniki prac badawczych mają znaczenie kliniczne i stanowią przyczynek do wyjaśnienia niektórych mało poznanych dotychczas problemów patogenezy padaczki i wpływu leków przeciwpadaczkowych na stan oksydatywny.
Ponadto istotnymi obszarami badań są: różne aspekty terapii przewlekłego migotania przedsionków, ocena hormonalnej (reprezentowanej przez przedsionkowy peptyd natriuretyczny - ANP) i hemodynamicznej funkcji lewego przedsionka u pacjentów z blokiem przedsionkowo-komorowym po wszczepieniu stymulatora serca na stałe, ocena stopnia asynchronii i zmian w poziomie peptydu natriuretycznego typu B (BNP) u pacjentów z pozawałowymi zaburzeniami przewodzenia śródkomorowego, ocena znaczenia klinicznego niektórych nieprawidłowości w budowie i funkcji serca, a także udział w wieloośrodkowych, międzynarodowych randomizowanych badaniach klinicznych i w programach Euro Heart Survey.
Prace badawcze koncentrują się również na problemach zaburzeń rytmu, zwłaszcza migotania przedsionków, i dotyczą zaburzeń hemodynamicznych, układu hemostazy i neurohormonalnych w tej grupie chorych. Są to prace nowatorskie, przedstawiające możliwości stratyfikacji i prognozowania skuteczności wczesnej i odległej kardiowersji elektrycznej na podstawie stężenia peptydów natriuretycz-nych (przedsionkowego i typu B) w warunkach podstawowych i po stymulacji wysiłkiem fizycznym. Zakres prac badawczych i publikacji naukowych obejmuje również m.in. zagadnienia diagnostyki obrazowej w kardiologii, zwłaszcza echokardiologii, zaburzenia układu hemostazy w ostrych zespołach wieńcowych oraz profilaktykę powikłań zakrzepowo-zatorowych w schorzeniach sercowo-naczyniowych.
W zakresie badań biomedycznych ważne miejsce zajmują badania związane ze zjawiskami akceleracji i trendów sekularnych oraz kompleksowym diagnozowaniem i syntezowaniem wieloaspektowych uwarunkowań środowiskowych rozwoju osobników w różnych okresach ontogenezy. Na podstawie uzyskanych wyników badań (przebadano 5 632 dzieci w wieku 3-16 lat, w pomiarach uwzględniono 18 cech somatycznych i 5 sprawności fizycznej) opracowano normy i wskaźniki rozwoju dla cech somatycznych i cech sprawności fizycznej dzieci i młodzieży z Kielecczyzny. Wartościowy wkład do dorobku polskiej auksologii i zdrowia publicznego wniosły także wyniki badań longitudinalnych. Tematyka dotyczyła rozwoju i zdrowia populacji 0-18 lat, której okres dzieciństwa przypadł na lata osiemdziesiąte, tj. okres kryzysu gospodarczego, zaś nauka w szkole na lata dziewięćdziesiąte XX i początek XXI wieku, tj. okres istotnych zmian w opiece zdrowotnej.
Badania nad szeroko pojętą profilaktyką społeczną są tematem ważnym w dzisiejszej dobie zagrożeń dotyczącch młodieży. Zasadniczy obszar badawczy prac dotyczył będzie profilaktyki zachowań problemowych dzieci i młodzieży w tym szczególnie używania środków psychoaktywnych. W znaczącym stopniu przyczyni się do rozwoju dyscyplin naukowych. Opracowania dotyczą rozwiązań systemowych w zakresie zapobiegania patologiom wśród młodzieży w środowisku lokalnym.