Język polski

 

Elżbieta Waszkuć, doradca metodyczny z języka polskiego w Samorządowym Ośrodku Doradztwa Metodycznego i Doskonalenia Nauczycieli

 
 
Rady przed egzaminem z języka polskiego|
Zanim zaczniesz pisać 

Pomyśl zanim zaczniesz pisać, uważnie przeczytaj, stwórz mapę myśli. Maturzyści o tym doskonale wiedzą, a w praktyce bywa różnie. Zwłaszcza, ze dochodzi stres pierwszego dnia matury.

Dlatego przypominamy podstawowe informacje dotyczące matury z języka polskiego oraz wskazówki dla maturzystów. Warto z nich skorzystać na marcowej próbie i potem przypomnieć sobie w maju. – Uczeń, który poważnie traktuje naukę korzysta  z próbnych egzaminów, arkuszy z poprzednich lat, informatorów Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Matura próbna służy temu, aby nie dać się zaskoczyć w maju, aby uniknąć błędów. Dlatego zachęcamy do poważnego potraktowania samego egzaminu, jak i analizy jego wyniku – podkreśla Elżbieta Waszkuć, doradca metodyczny z języka polskiego w Samorządowym Ośrodku Doradztwa Metodycznego i Doskonalenia Nauczycieli w Kielcach, nadzorująca przygotowania do marcowej próby. Nie o wynik próbnego egzaminu chodzi. Czasem dobry wynik próbnej matury sprawia, że maturzysta zbyt wcześnie czuje błogi spokój, co prowadzi do zguby. A ten, który wypadł słabo w marcu,  wyciąga z tego wnioski i w maju odnosi sukces.

Egzamin maturalny z języka polskiego na poziomie podstawowym jest egzaminem obowiązkowym. Można również wybrać przedmiot jako dodatkowy i zdawać go na poziomie rozszerzonym. W części pisemnej egzamin na poziomie podstawowym składa się:  z testu, który zbudowany jest z dwóch zestawów tekstów (w zestawie jeden lub dwa teksty do 500 słów) oraz wiązki 5-7 otwartych i/lub zamkniętych zadań do tekstu/tekstów i dwóch tematów (absolwent wybiera jeden z nich) o stałej formule: rozprawki problemowej (Czy zgadzasz się…? Dlaczego…?) i interpretacji tekstu poetyckiego (Zinterpretuj podany utwór…). Na poziomie rozszerzonym również z dwóch tematów o stałej formule: wypowiedzi argumentacyjnej/szkicu (Określ, jaki problem podejmuje…) i interpretacji porównawczej (Dokonaj interpretacji porównawczej…).

Uczniowie starannie przygotowujący się do egzaminu mają wiele możliwości, by ćwiczyć ważne w perspektywie matury kompetencje. Służy temu obecny egzamin próbny. Warto także indywidualnie ćwiczyć z pomocą innych materiałów. Szczególnie warte są polecenia przykładowe zadania, jakie mogą pojawić się w arkuszach egzaminacyjnych, wraz z ‎rozwiązaniami. Można ich szukać na stronach Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Znajdują się one w:‎ 
informatorze o egzaminie maturalnym z przedmiotu, przykładowych  zestawach zadań, arkuszach tzw. matury próbnej, arkuszach z roku ubiegłego.

Również na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej znajdują się filmy w których podejmowane są ważne dla zdającego maturę kwestie, np. o argumentach i argumentowaniu, roli kontekstów, kompozycji, streszczaniu tekstu.

Cenna może być także lektura sprawozdania z egzaminu przeprowadzonego w nowej formule w ubiegłym roku. Zawiera ono wiele przykładów konkretnych rozwiązań uczniowskich z komentarzami. To dobry sposób, by przeanalizować koncepcje dobre i ustrzec się błędów popełnionych przez starszych kolegów.

Uczniowie przygotowujący się do matury nie mogą zapomnieć o potrzebie przypomnienia sobie podstawowych tekstów literackich, których znajomość może być sprawdzana na egzaminie (tzw. lektury z gwiazdką). Należą do nich: Bogurodzica, Jana Kochanowskiego – wybrane fraszki, wybrane pieśni, Treny (V, VII, VIII i inne), psalm, Ignacego Krasickiego – wybrane bajki, Aleksandra Fredry – Zemsta, Adama Mickiewicza - Dziady cz. II, Dziadów część III, Pan Tadeusz, Henryka Sienkiewicza – wybrana powieść historyczna (Quo vadis, Krzyżacy lub Potop), Bolesława Prusa – Lalka, Stanisława Wyspiańskiego – Wesele, Brunona Schulza – wybrane opowiadanie, Witolda Gombrowicza - Ferdydurke (ew. fragmenty).

Kilka uwag praktycznych na egzamin z języka polskiego:

  • kontroluj czas; podziel go umiejętnie między test i wypracowanie (optymalne wydaje się przeznaczenie do 60 minut na test i ok. 110 minut na wypracowanie)
  • uważnie czytaj zarówno dołączone teksty, jak i polecenia (arkusz jest dla Ciebie – możesz robić podkreślenia, notatki na marginesie)
  • nie zostawiaj zadań bez odpowiedzi (może Twoja niepewna próba da punkt?)
  • pamiętaj, że dołączony do tematu wypracowania tekst jest punktem wyjścia do wypracowania - nie zlekceważ go, starannie zinterpretuj; potraktuj go jako podstawę dalszych rozważań
  • „teksty kultury”, które masz przywołać w wypracowaniu, to także filmy, działa malarskie, utwory muzyczne… (np. piosenka Twojego ulubionego zespołu!)
  • pamiętaj, że interpretacja utworu poetyckiego zakłada wprowadzenie kontekstów
  • wykorzystaj brudnopis! – zrób szkic wypowiedzi, zapisz myśli; zrób ich mapę, by ustalić własną koncepcję rozważań
  • pomyśl, zanim zaczniesz pisać!

 

Życzymy sukcesu!


Kilka słów o UJK

Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach jest jednym z 16 uniwersytetów państwowych w Polsce, jedynym w województwie świętokrzyskim.

Oferuje kształcenie na poziomie studiów licencjackich, magisterskich, doktoranckich i podyplomowych.

Nasz profil na Facebook
Tweeter
YouTube
Radio Fraszka