Instytut Filologii Polskiej

Tło strony internetowej
Logo Facebook

Marczewska Marzena [dr hab. prof. UJK]

Instytut Filologii Polskiej

UJK w Kielcach

 

Wykaz publikacji

Monografie

  1. Drzewa w języku i w kulturze, Kielce 2002, ss. 247.
    Smyk-Płoska, Drzewa w językowo-kulturowym obrazie świata,. „Etnolingwistyka”, t. 16, Lublin 2004, s. 331-336
  2. Ja cię zamawiam, ja cię wypędzam… Studium językowo-kulturowe”, Kielce 2012, ss. 368.

 

Recenzje książki:

 

Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Choroby w ujęciu etnolingwistycznym, „Etnolingwistyka” 2013, 25, s. 310.

http://dlibra.umcs.lublin.pl/Content/19442/czas18669_25_2013.pdf

 

Таццяна Валодзіна,  Праз болькі і лекі да спазнання саміх сябе, „Białorutenistyka Białostocka”, tom 6, 2014, s. 371-375.

http://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/handle/11320/3429

 

Виноградова Людмила Николаевна (Moskwa),  Болезнь в польской культурно-языковой картине мира, [w:] „Славянский Альманах”, nr 3-4, 2016, s. 481-488.

https://elibrary.ru/item.asp?id=28829198

http://inslav.ru/publication/slavyanskiy-almanah-1996-2016-0

 

Redakcje

  1. Marzena Marczewska (red.), „Studia Filologiczne Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego”, t. 21, Kielce 2008, ss.119.
  2. Marzena Marczewska, Zbigniew Trzaskowski (red.), Dziedzictwo i teraźniejszość. Polsko-europejski dialog kultur, Kielce 2009, ss. 479.
  3. Marzena Marczewska (red.), „Studia Filologiczne Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego”, t.22, Kielce 2010, ss.127.
  4. Marzena Marczewska, Alicja Gałczyńska (red.), „Studia Filologiczne Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego”, t. 24, Kielce 2011, ss. 145.
  5. Marzena Marczewska, Zbigniew Trzaskowski (red.), Idee i wartości. Humaniora Jana Pawła II, Kielce 2011, ss. 358.
  6. Marzena Marczewska, Stanisław Cygan (red.), W przestrzeni języka. Prace ofiarowane Profesor Elżbiecie Koniusz, Kielce 2012, ss. 686.
  7. Marzena Marczewska, Krzysztof Bracha (red.), Debaty świętokrzyskie I, Kielce 2014.
  8. Krzysztof Bracha, Marzena Marczewska, Stanisław Cygan (red.), Debaty świętokrzyskie II, Kielce 2016.
  9. Krzysztof Bracha, Marzena Marczewska (red.), Władysław Siarkowski, Materiały do etnografii i historii Kielc. Pisma wybrane rozproszone, Kielce 2017.

 

Artykuły naukowe

 

  1. Komizm językowy w powieści Edmunda Niziurskiego „Sposób na Alcybiadesa”, „Język Polski w Szkole” 1987/1988, nr 1.
  2. Przezwiska uczniów (klasyfikacja i wnioski językowe), „Kieleckie Studia Filologiczne”, 5, Kielce 1990, 151-160.
  3. Wspomnienie o Halinie Szelestowej, „Twórczość Ludowa” 1991, nr 1,  13-15.
  4. Kieleccy pisarze ludowi, „Twórczość Ludowa” 1992, nr 3/4, 65-68.
  5. Wyznaczniki folkloru (na przykładzie cyklu kołysanek Haliny Szelestowej), „Kieleckie Studia Filologiczne”,  7, red. D. Kopertowska, Kielce 1994, s. 41-53.
  6. Osika w ludowym językowym obrazie świata, „Etnolingwistyka” 7, 1995, s.97-115.
  7. Wiersze z Doliny Poetów, „Twórczość Ludowa” 1995, nr 1, 41-42.
  8. Motyw osiki w prozie Tadeusza Nowaka, „Twórczość Ludowa” 1995, nr 2/3,  25-31.
  9. Dąb – drzewo zmarłych, „Etnolingwistyka” 9/10, 1998, s. 122-123.
  10. Wierzba – drzewo diabelskie (z rozważań nad językowo-kulturowym obrazem drzewa), „Kieleckie Studia Filologiczne”, t.13, M. Marcjanik, Kielce 1999, s. 65-79.
  11. Aspekty wierzeniowe w rekonstrukcji językowego obrazu drzew, [w:] Język a kultura,16, Świat roślin w języku i kulturze, red. A. Dąbrowska, I. Kamińska-Szmaj, Wrocław 2001, s. 83-98.
  12. O potrzebie językowej edukacji nauczycieli, „Język Polski w Szkole Średniej” 2000/2001, nr 3, s. 100-105.
  13. Miejsce symboliki w ludowym językowym obrazie drzew, „Studia Filologiczne Akademii Świętokrzyskiej”, t.16, red. M. Ruszkowski, Kielce 2002, s. 121-136.
  14. Ślady koncepcji drzewa kosmicznego w polskim folklorze (na przykładzie kolęd i zagadek), Wokół literatury i kultury. Prace dedykowane Profesorowi Janowi Pacławskiemu w roku Jubileuszu, red. J. Detka, M. Kątny, S. Rogala, Kielce 2005, s. 179- 187.
  15. Etymologia w rekonstrukcji językowego obrazu drzew, „Studia Filologiczne Akademii Świętokrzyskiej”, 18, red. M. Ruszkowski, Kielce 2005, s. 29-42.
  16. Żyd – obraz utrwalony w języku, materiały pokonferencyjne: Z przeszłości Żydów polskich  od XVI do końca XX wieku. Polityka-Gospodarka-Kultura-Społeczeństwo, red. R. Renz i J. Wijaczka, Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego „Societas Vistulana”, Kraków 2005, s. 391-403.
  17. Symbolika arboralna w tekstach Jana Pawła II, [w:] Słowo-myśl-ethos w twórczości Jana Pawła II, Z. Trzaskowski, Kielce 2005, s. 341-351.
  18. Kielczanin – ile jest prawdy w stereotypie? (próba rekonstrukcji stereotypu regionalnego), „Studia Filologiczne Akademii Świętokrzyskiej”, t.20, red. M. Ruszkowski, Kielce 2006, s. 53-62.
  19. „Kwadrat na melanżyk”, czyli kilka uwag o polskiej „młodomowie”, „Respectus Philologicus” 2006, nr 10 (15), s. 130 – 138.
  20. Dąb – drzewo ofiar i objawień (wizja utrwalona w polskiej formule zaklinania deszczu), [w:] W kręgu dialektów i folkloru, red. S. Cygan, Kielce 2007, s. 225-236.
  21. Dąb w ludowych praktykach magiczno-leczniczych, [w:] Dialog z rzeczywistością. Język. Literatura. Kultura, red. Z. Trzaskowski, Kielce 2007, s. 421-428.
  22. Świat ukryty w nazwie, czyli o indoeuropejskich nazwach dębu, [w:] Teksty – Preteksty – Konteksty. Księga Jubileuszowa ofiarowana Prof. Józefowi Rurawskiemu, red. Z. Trzaskowski i M. Barański, Kielce 2007, s. 341-350.
  23. Swój i obcy w mieście – kilka uwag o stereotypie kielczanina (rzecz o stosunkach polsko-żydowskich), „Etnolingwistyka” 19, 2007, s. 163-173.
  24. Herbert wśród drzew, czyli kilka uwag o symbolice arboralnej w poezji Zbigniewa Herberta, „Kwartalnik Polonistyczny” 4, 2008, s. 75–80.
  25. Wierzba w ludowych praktykach leczniczych (The willow tree in the folk medical rituals), “Respectus Philologicus” 2009, 16 (21), s. 62-72.
  26. Drzewo świata – o symbolu archetypowym w folklorze, [w:] Dziedzictwo i teraźniejszość. Polsko-europejski dialog kultur, red. M. Marczewska i Z. Trzaskowski, Kielce 2009, s. 125-138.
  27. Szlauf i ciachon, czyli o wojnie płci w młodomowie, [w:] Współczesna polszczyzna w badaniach językoznawczych. Od leksyki do języka poezji, red. P. Zbróg, Kielce 2010, s. 31-41.
  28. Między magią a religią – o ludowych formułach leczniczych, [w:] Lux lucet in tenebris, red. K. Grant-Skiba, Z. Lew-Wieczorek, Podkowa Leśna 2010, t. 2, s.227-239.
  29. Strategie pragmatyczne stosowane w zamówieniach ludowych, H. Bartwicka, Bydgoszcz 2010, s.115-128.
  30. Performatywne aspekty ludowych formuł magicznych (na przykładzie zamówień), Od spotkania do dialogu. W kręgu antropologii literatury, red. Z. Trzaskowski i J. Wolski, Rzeszów 2010, s. 67-89.
  31. Oswajanie śmierci słowem – o śmierci w kulturze, języku i tekstach Jana Pawła II, [w:] Idee i wartości. Humaniora Jana Pawła II, red. M. Marczewska, Z. Trzaskowski, Kielce 2011, s. 187-205.
  32. Kiedy choroba była gościem – o językowym obrazie kołtuna w przekazach ludowych, [w:] Współczesna polszczyzna w badaniach językoznawczych. Od języka w działaniu do leksyki, red. P. Zbróg, Kielce 2011, s. 87-108.
  33. „Idź-ze postrzale na bory i lasy” – las w ludowych magicznych praktykach leczniczych, [w:] Las w kulturze polskiej, t. 8, red. W. Łysiak, Poznań 2012, s. 295-304.
  34. Zarazajęzykowe oswajanie strachu przed chorobą, [w:] Człowiek wobec epidemii chorób zakaźnych od starożytności po czasy współczesne w świetle literatury i medycyny, cz. IX, red. E. Łoch, G.Wallner, E. Flis-Czerniak, Lublin 2011, s. 259-274.
  35. O uroku i niezmiernie wielu przyczynach jegoz rozważań nad językowym obrazem uroku”, [w:] W przestrzeni języka. Prace ofiarowane Profesor Elżbiecie Koniusz z okazji Jej Jubileuszu, red. S. Cygan i M. Marczewska, Kielce 2012, s. 301-321.
  36. Performatywność polskich zamówień znachorskich, [w:] Akty i gatunki mowy w perspektywie kulturowej, red. A. Burzyńska-Kamieniecka, Język a Kultura, t.23, Wrocław 2012, Acta Universitatis Wratislaviensis No 3456, s. 369-383.
  37. Zdrowie i choroba – wartość i antywartość w językowym obrazie świata Polaków (na podstawie przysłów), [w:] Wartości w językowo-kulturowym obrazie świata Słowian i ich sąsiadów (1), red. Maciej Abramowicz, Jerzy Bartmiński, Iwona Bielińska-Gardziel, Lublin 2012, s. 251-260.
  38. Ludowa magia leczniczarytuał utrwalony w języku (W lesie rzeczy. Księga Jubileuszowa Prof. Marty Meduckiej, red. M. Bator, A.Kurska, Kielce 2013, 375-394).
  39. Nazwy ludowych uzdrowicieli, „Rocznik Świętokrzyski” 34/2013, red. A. Gałczyńska, J. Senderska, s. 49-59.
  40. Wyobrażenia choroby utrwalone w języku polskim, Gawędy o kulturach I, red. Joanna Szadura, Lublin 2014, s. 85-95.
  41. Zdrowie i choroba – wartość i antywartość w językowym obrazie świata Polaków (na podstawie przysłów), [w:] Wartości w językowo-kulturowym obrazie świata Słowian i ich sąsiadów (1), red. Maciej Abramowicz, Jerzy Bartmiński, Iwona Bielińska-Gardziel, Lublin 2012, s. 251-260.
  42. Językowo-kulturowy obraz zdrowia w polszczyźnie, [w:] Wartości w językowo-kulturowym obrazie świata Słowian i ich sąsiadów, t. 3. Problemy eksplikowania i profilowania pojęć, red. Joanna Szadura, Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Iwona Bielińska-Gardziel, Lublin 2014, s. 151-167.
  43. Kilka uwag o języku Kazań świętokrzyskich, [w:] Debaty świętokrzyskie, Vol. 1/2014, red. Krzysztof Bracha, Marzena Marczewska, Kielce 2014, s. 23-29.
  44. Historia o(b)mówiona – językoznawca wobec koncepcji oral history, [w:] Grzeczność nie jest nauką łatwą ani małą. Język, działanie, kultura, Jagoda Bloch, Dorota Lewandowska-Jaros, Radosław Pawelec, Warszawa 2014, s. 207-220.
  45. Językoznawca wobec oral history, [w:] Historia mówiona w świetle nauk humanistycznych i społecznych, red. Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Joanna Szadura, Mirosław Szumiło, Janusz Kłapeć, Lublin 2015.
  46. Łysiec w świetle danych językowych (uwagi nie tylko etymologiczne), [w:] Debaty świętokrzyskie, vol. 2, red. Krzysztof Bracha, Stanisław Cygan, Marzena Marczewska, Kielce 2016, s. 15-27.
  47. Narracja w historii mówionej, „Studium Vilnense” A, 2016, s. 198-201
  48. The Mystery of Indo-European Languages – a Few Remarks on the Book by Oleg Poljakov, “Respectus Philologicus” 2016, 30(35), s. 163-166.
  49. Zdzisław Stieber (1903-1980), [w:] Znani i nieznani Lwowa, red. M. Przeniosło, M. Bracha, Kielce 2017, s. 35-48.
  50. Zdrowie w świetle danych językowych, [w:] Wartości w językowo-kulturowym obrazie świata Słowian i ich sąsiadów, t. 4, Słownik językowo – leksykalny, red. S. Niebrzegowska-Bartmińska, J. Szadura, B. Żywicka, Lublin 2018, s. 189-204.

 

Recenzje i omówienia:

  1. Kazimierz Długosz, Przezwiska uczniów z Kielecczyzny, Szczecin 1988, 271 ss., „Kieleckie Studia Filologiczne”, 7, red. D. Kopertowska, Kielce 1994, s. 171-174 (wspólnie z S. Cyganem).
  2. Etnograficzeskoje izuczenie znakowych sriedstw kultury, red. A.S. Mylnikow, Leningrad 1989, ss.298,Etnolingwistyka” 5, 1992, s. 148-151.
  3. Tabu i etnografia: Jerzy Sławomir Wasilewski, Tabu a paradygmaty etnologii, Warszawa 1989, ss. 350, „Etnolingwistyka” 13, 2001, s.285-288.
  4. Stanisław Cygan, Słownictwo pism Stefana Żeromskiego, t.9, Świat roślin, Kraków 2007, ss.604, „Studia Filologiczne UJK”, t. 22, red. M. Marczewska, Kielce 2010, s.113-115.
  5. Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Wzorce tekstów ustnych w perspektywie etnolingwistycznej, Lublin 2007, ss. 452, „Studia Filologiczne UJK”, t. 22, red. M. Marczewska, Kielce 2010, s. 117-121.
  6. Kazimierz Luciński, Jazykovyje zaimstvovanija i mental’nost’. O vlijanii zaimstvovannych sredstv na mental’nost’ lingvokulturnych obščnostej. Na materiale russkogo jazyka v spostavlenii s pol’skim, Kielce 2009, ss.192, „Etnolingwistyka” 22, 2010, s. 236-238.
  7. Katarzyna Smyk, Choinka w kulturze polskiej. Symbolika drzewka i ozdób, Kraków 2009, Universitas, ss. 282, „Studia Filologiczne UJK”, t.24, red. A. Gałczyńska, M. Marczewska, Kielce 2011, s. 139-143.

Współpracowniczka Sekcji Etnolingwistycznej KJ PAN, członkini Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego i Kieleckiego Towarzystwa Naukowego (od 2016 r. – prezes). Członkini Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Kielcach (2012-2015) oraz Rady Muzeum przy Muzeum Narodowym w Kielcach (kadencja 2013 – 2017 i 2018-2022). Członkini Społecznej Rady Programowej w Świętokrzyskim Programie Rozwoju Liderów „Liderzy dla Młodzieży”.

Autorka cyklu felietonów i esejów z cyklu „Babskie pisanie” („Teraz. Świętokrzyski Magazyn Kulturalny”) oraz „Babskie gadanie” (audycja Jacka Biedy „A ja lubię poniedziałek”, Radio Kielce). Autorka tekstów „Dyktanda Świętokrzyskiego”.

 



Powrót
Kontakt:
Instytut Filologii Polskiej

ul. Świętokrzyska 15G
25-406 Kielce
e-mail: ifp@ujk.edu.pl
tel. 41 349 7120; tel. 41 349 7115