Instytut Filologii Polskiej istnieje od 40 lat. Powstał w 1969 roku jako jedna z pierwszych jednostek wchodzących w skład Wydziału Humanistycznego Wyższej Szkoły Nauczycielskiej w Kielcach. Twórcą i pierwszym dyrektorem Instytutu był znany polski językoznawca, autor wielu szkolnych podręczników, prof. dr hab. Michał Jaworski. W kolejnych latach za kształt i rozwój Instytutu odpowiadali: prof. dr hab. Jan Pacławski, prof. dr hab. Zdzisław Jerzy Adamczyk, prof. dr hab. Czesław Bartula; prof. dr hab. Ireneusz Bobrowski, prof. dr hab. Marek Ruszkowski, dr Marzena Marczewska. Od października 2008 roku dyrektorem Instytutu jest prof. zw. dr hab. Barbara Greszczuk.

        Obecnie w naszym Instytucie pracuje 43 nauczycieli akademickich: 2  profesorów, 9 doktorów habilitowanych (profesorów UJK), 25 adiunktów, 3 asystentów, 4 starszych wykładowców. Od 1974 roku posiadamy uprawnienia do prowadzenia studiów magisterskich, a w 1998 roku Wydział Humanistyczny uzyskał prawo nadawania tytułu doktora w zakresie językoznawstwa.

W 2004 i ponownie w 2009 roku działalność Instytutu Filologii Polskiej została pozytywnie oceniona przez Państwową Komisję Akredytacyjną (Uchwała Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej z dnia 23 kwietnia 2009 r., nr 285/2009 w sprawie oceny jakości kształcenia na kierunku filologia polska prowadzonym na Wydziale Humanistycznym na poziomie studiów pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich).

Instytut Filologii Polskiej jest jednostką naukowo-badawczą i dydaktyczną. W ramach działalności dydaktycznej Instytut prowadzi następujące studia (lata III-V):

1. stacjonarne (dzienne):
   • filologia polska (studia jednolite magisterskie 5 - letnie) ze specjalnościami:
     • filologia polska z podstawami logopedii;
     • filologia polska z wiedzą kulturowo - filozoficzną;
     • filologia polska z komunikacją medialną medialną;
2. studia niestacjonarne (zaoczne):
   • filologia polska (studia jednolite magisterskie 5 - letnie) ze specjalnością:
     • filologia polska z wiedzą o kulturze;
3. studia podyplomowe:
   • Nauczanie języka polskiego w szkole podstawowej” (4 semestry);
   • Wiedza o kulturze i literaturze współczesnej w szkole ponadgimnazjalnej” (3 semestry).

Studia prowadzone w naszym Instytucie przygotowują przede wszystkim do pracy nauczyciela języka polskiego (wszyscy studenci uczestniczą w zajęciach pedagogicznych i metodycznych).

Od roku akademickiego 2007/2008 (zgodnie z procedurami tzw. procesu bolońskiego) przeszliśmy na kształcenie typu dwustopniowego (3+2) i dwa toki kształcenia: nauczycielski i nienauczycielski. Oznacza to, że od 1 października 2007 prowadzimy w zakresie filologii polskiej następujące formy studiów:

1. Studia pierwszego stopnia (licencjackie: nauczycielskie i nienauczycielskie)

1. nienauczycielskie:

• ze specjalnością komunikacja medialna;
• ze specjalnością wiedza o kulturze.

2. nauczycielskie:

• filologia polska z językiem angielskim;
• filologia polska z językiem rosyjskim.

2. Studia drugiego stopnia (magisterskie)  

1. nienauczycielskie (w zakresie filologii polskiej);
2. nauczycielskie (w zakresie filologii polskiej).  

      W Instytucie Filologii Polskiej działają dwa studenckie koła naukowe: Studenckie Koło Przyjaciół Teatru i Filmu (opiekun: mgr Andrzej Kozieja) i Studenckie Koło Dialektogiczne (opiekun dr Stanisław Cygan).         

Badania naukowe pracowników Instytutu koncentrują się wokół:

• dydaktyki literatury i języka,
• kultury literackiej, umysłowej i materialnej XVI – XVIII w.,
• problemów kultury regionu świętokrzyskiego,
• twórczości Witolda Gombrowicza,
• twórczości Emila Zegadłowicza,
• życia literackiego na ziemiach polskich na przełomie XIX i XX wieku.
• uwarunkowań społeczno–kulturowych języka (Małopolska i tereny przyległe),
• współczesnej polszczyzny: gramatyki, pragmatyki, semantyki, stylistyki,
• zjawisk historycznych języka polskiego,
• polszczyzny kresowej,
• etnolingwistyki.

        W Instytucie Filologii Polskiej wydawane są Studia Filologiczne UJK (poszczególne tomy mają charakter literaturoznawczy lub językoznawczy)

zob. http://www.pu.kielce.pl/wyd/katalog.html#filp.

W Instytucie wydajemy też własne pismo metodyczne - "KWARTALNIK POLONISTYCZNY. KONTEKSTY KULTUROWE". Jest to wydawnictwo poświęcone interdyscyplinarnemu charakterowi polonistyki szkolnej w perspektywie współczesnej kultury (więcej informacji na stronie:

http://www.pu.kielce.pl/ifp/?ver=pl&selected=1).